Welk fout kan leiden tot verval van dekking in uw verzekeringspolis? (Gevaco Advocaten)

Auteur: Maarten Broekx (Gevaco Advocaten)

Het Hof van Cassatie heeft zich in haar arrest van 10 maart 2025 uitgesproken over de vraag die voorlag of de samenlezing van twee artikelen uit de wet van 4 april 2014 betreffende de Verzekeringswet (Wet Verzekeringen) tot het besluit moest leiden dat enkel in geval van grove schuld er sprake was van een verval van de verzekeringsprestatie.

Feiten

Een voertuig werd gestolen nadat de bestuurster het niet slotvast had achtergelaten en de sleutels in het voertuig had laten liggen. De diefstalverzekeraar weigerde dekking omdat de polis tussenkomst uitsloot als de essentiële voorzorgsmaatregelen niet waren genomen. De vervalclausule waarop de verzekeraar zich baseerde benoemde zowel het niet sluiten als het achterlaten van de sleutels in het voertuig uitdrukkelijk als een inbreuk tegen die essentiële voorzorgsmaatregelen. Zowel de eerste rechter als het hof van beroep te Luik oordeelden dat de verzekeraar de dekking kon weigeren.

Cassatieberoep

De bestuurster kon zich niet vinden in de uitspraak van de feitenrechter en stelde dat er geen rekening werd gehouden met de omvang van haar fout om tot verval van de dekking te besluiten. Volgens haar kon er enkel sprake zijn van een verval van dekking indien het niet naleven van de essentiële voorzorgsmaatregelen (auto niet afsluiten en sleutels in auto laten liggen) als een zware fout (grove schuld) werden gekwalificeerd.

Art. 62 en 65 Wet Verzekeringen

Artikel 62 lid 2 van de Wet verzekeringen bepaalt dat de verzekeraar enkel voor uitdrukkelijk en limitatief bepaalde gevallen van grove schuld zich kan onttrekken. Lichte fouten blijven dus normaliter gedekt, tenzij de specifieke contractuele verplichting wordt geschonden zoals bedoeld in artikel 65.

Artikel 65 van de Wet Verzekeringen vereist niet dat alleen grove fout/ernstige fout leidt tot het verlies van dekking bij het schenden van een specifieke contractuele verplichting. Ook een lichte fout of eenvoudige onachtzaamheid kan daartoe leiden, op voorwaarde dat het contractueel (specifiek) bepaald is en er een causaal verband is met het schadegeval.

De wetgever heeft dus een dubbele bescherming ingebouwd voor de verzekeringsnemer. Ten eerste door te bepalen dat grove schuld (zware fout) in principe gedekt moet zijn en dat de uitgesloten gevallen van grove schuld uitdrukkelijk en beperkend in de polis dienen opgenomen te zijn. Ten tweede door te bepalen dat de verzekeraar, om succesvol beroep te kunnen doen op een vervalclausule, deze fout contractueel (specifiek) bepaald is en er een causaal verband is met het schadegeval.

Moeten artikel 62 en 65 Wet Verzekeringen samen worden gelezen?

De concrete vraag die aan het Hof van Cassatie werd voorgelegd, is of deze twee bepalingen noodzakelijk samen moeten worden gelezen.

Volgens de verzekerde was dit het geval. Artikel 62 Wet Verzekeringen zou volgens haar enkel verval toelaten voor – uitdrukkelijk en beperkend omschreven – gevallen van ‘grove schuld’, die dan ook in oorzakelijk verband moeten staan met het schadegeval (artikel 65 Wet Verzekeringen). Hiertoe putte ze uit enkele arresten van het Hof van Cassatie waarin beide bepalingen samen waren toegepast.

Het Hof van Cassatie zag dit echter anders en oordeelde dat beide artikelen onafhankelijk van elkaar dienen te worden gelezen en dat artikel 62 van de Wet Verzekeringen een bijzondere toepassing voor verval door ‘grove schuld’ en aldus een aanvulling is op het algemene artikel 65 van de Wet Verzekeringen hetgeen geldt voor zowel ‘grove schuld’ als andere fouten. Volgens het hof mag aldus niet worden besloten dat verval van dekking enkel mogelijk is voor gevallen van ‘grove schuld’.

Ook gevallen zonder ‘grove schuld’ kunnen vatbaar zijn voor verval van de verzekeringsprestatie, mits naleving van de algemene beperkingen uit artikel 62 van de Wet Verzekeringen.

Bron: Gevaco Advocaten