Feitelijke bestuurder en aansprakelijkheid bij faillissement zonder boekhouding. Cass. 27 maart 2026 (Eric B.)

Auteur: Eric B.

Samenvatting gemaakt met behulp van AI

Feiten

Een besloten vennootschap werd failliet verklaard met een aanzienlijk financieel tekort. Bij het faillissement bleek dat er helemaal geen boekhouding was bijgehouden en dat de jaarrekeningen nooit waren gepubliceerd. Een specifieke betrokkene had vanaf de oprichting tot aan het faillissement de volledige controle over de bankrekeningen en trad op als feitelijke bestuurder. Er was een onbetaald passief van bijna 39.000 euro, terwijl er nagenoeg geen activa meer overbleven.

Verweermiddelen

De feitelijke bestuurder verzette zich hevig tegen zijn persoonlijke veroordeling voor het volledige tekort. Hij stelde dat de verantwoordelijkheid voor de boekhouding exclusief bij de officiële bestuurders en een externe boekhouder lag. Daarnaast beargumenteerde hij dat er geen strikt oorzakelijk verband was bewezen tussen de ontbrekende boekhouding en de precieze omvang van de opgebouwde schuldenberg. Tot slot vond hij het onterecht dat hij als enige voor het integrale bedrag opdraaide, terwijl er in de loop der tijd verschillende officiële bestuurders in de vennootschap hadden gezeteld.

Principes

De wetgeving stelt dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld als een zware en gekenmerkte fout heeft bijgedragen aan het faillissement. Het totaal ontbreken van een boekhouding is onmiskenbaar zo’n zware fout, omdat dit de vennootschap en derden blind maakt voor de financiële realiteit. Alle bestuurders, zowel feitelijke als officiële, zijn bovendien medeverantwoordelijk voor het voeren van de rekeningen en het onterecht voortzetten van een verlieslatende activiteit. Er is juridisch gezien geen strikt oorzakelijk verband vereist tussen deze specifieke fout en het exacte bedrag van het financiële tekort. De wet vermoedt dat de bestuurder verantwoordelijk is voor het gehele passief als zijn bestuursfout effectief aan de teloorgang heeft bijgedragen.

Besluit

De vordering van de feitelijke bestuurder wordt over de volledige lijn afgewezen door het rechtscollege. Omdat deze man gedurende de hele levensduur van de onderneming feitelijk de touwtjes in handen had, is hij volkomen terecht veroordeeld om het integrale tekort persoonlijk aan te zuiveren. De officiële bestuurders zijn daarentegen enkel aansprakelijk voor de specifieke schulden die tijdens hun eigen bestuursperiode zijn ontstaan. De man verliest de procedure definitief en moet tevens alle gerechtskosten dragen, die oplopen tot meer dan 2.100 euro.

Lees hier het arrest