Het nieuwe Boek 7 BW: tijd om je contracten (opnieuw) onder de loep te nemen (PKF Bofidi Legal)

Waarom is dit belangrijk voor je onderneming?

Het wetsvoorstel van 20 februari 2025 brengt een grondige vereenvoudiging en modernisering van het recht inzake bijzondere overeenkomsten. Hoewel de meeste regels aanvullend recht zijn (en dus contractueel kunnen worden aangepast), zijn er belangrijke uitzonderingen van dwingend recht of zelfs openbare orde.

Het risico? Clausules die vandaag rechtsgeldig zijn, kunnen straks nietig blijken. Contracten die jarenlang probleemloos functioneerden, kunnen ineens tot geschillen leiden. Een proactieve aanpassing voorkomt kostbare juridische procedures.

Eén conformiteitsbegrip voor alle koopovereenkomsten

De verwarrende en vaak complexe regels rond zichtbare en verborgen gebreken verdwijnen. In de plaats komt één uniform conformiteitsbegrip. De verkoper is voortaan aansprakelijk voor alle gebreken die bij levering al in de kiem aanwezig waren, zonder onderscheid tussen zichtbaar of verborgen.

Deze vereenvoudiging brengt drie duidelijke termijnen met zich mee:

• 10 jaar aansprakelijkheid: de verkoper is alleen aansprakelijk voor gebreken die zich binnen 10 jaar na levering manifesteren. Eindelijk meer rechtszekerheid.
• Redelijke kennisgeving: de koper moet het gebrek binnen een “redelijke termijn” melden (minimaal 2 maanden voor consumenten). Geen tijdige melding? Dan vervallen de rechten van de koper.
• 2 jaar om te dagvaarden: na de kennisgeving heeft de koper 2 jaar om naar de rechtbank te stappen.

Het grote verschil met vandaag? Je hoeft niet meer onmiddellijk te dagvaarden bij een gebrek. Een correcte melding volstaat, waarna er tijd is om tot een oplossing te komen.

Dienstencontracten: alles onder één dak

Waar je vandaag nog moet navigeren tussen verschillende regimes voor aanneming, lastgeving en bewaargeving, brengt Boek 7 BW al deze contracten samen onder één overkoepelend begrip: het dienstencontract. Dat zorgt voor duidelijkheid en uniforme verplichtingen.

Twee belangrijke nieuwigheden:

• Veiligheidsplicht: bij risicovolle opdrachten moet de opdrachtnemer alle redelijke voorzorgsmaatregelen nemen om schade te voorkomen.
• Rechtstreekse betaling: onderaannemers en andere hulppersonen kunnen de opdrachtgever rechtstreeks aanspreken als de opdrachtnemer niet betaalt. Dit is dwingend recht, dus hier kan niet contractueel van worden afgeweken.

Koop of dienst? Duidelijke criteria

Veel contracten zijn in de praktijk gemengde overeenkomsten: ze bevatten zowel een levering van goederen als een dienstverrichting. Denk aan de levering én installatie van machines, of een sleutel-op-de-deurproject waarbij grond én nieuwbouw worden verkocht.

Boek 7 BW brengt eindelijk duidelijkheid met concrete kwalificatiecriteria:

• Een contract voor een te vervaardigen product is een koop, tenzij de klant de grondstoffen levert of het product volledig op maat wordt gemaakt.
• Bouw én grond samen (verkoop op plan) wordt altijd als koop beschouwd.
• Bij gemengde contracten bepaalt het belangrijkste onderdeel de kwalificatie.

Waarom belangrijk?

De kwalificatie bepaalt je aansprakelijkheid, het moment van risico-overdracht en de toepasselijke termijnen. Bij koop ben je quasi automatisch aansprakelijk voor gebreken; bij diensten moet de klant een fout bewijzen.

Wat moet je nu doen?

De nieuwe regels gelden enkel voor contracten die na de inwerkingtreding worden afgesloten. Oude en nieuwe regels zullen dus jarenlang naast elkaar bestaan.

Onze concrete aanbevelingen:

1. Inventariseer je contracten: welke modellen gebruik je voor koop, aanneming, huur en diensten?
2. Update je algemene voorwaarden: controleer clausules over conformiteit, termijnen, kennisgevingen en aansprakelijkheid. Sommige bepalingen kunnen straks ongeldig zijn.
3. Screen lopende contracten: welke vallen nog onder het oude recht, en welke verlengingen vallen straks onder het nieuwe regime?

Conclusie

Boek 7 BW is meer dan een technische aanpassing van de wetgeving. Het verandert fundamenteel hoe je onderneming contracten opstelt, aansprakelijkheid beheert en geschillen afhandelt. De vereenvoudiging en modernisering bieden kansen voor meer rechtszekerheid en efficiëntie – maar alleen als je proactief handelt en je contracten op tijd aanpast.

Wacht dus niet tot de publicatie in het Staatsblad. Start nu met de voorbereiding, zodat je onderneming klaar is zodra de nieuwe regels in werking treden.