Goochelen met volmachten op de algemene vergadering (Theoma)

Auteur: Ivan Coppens (Theoma)

Het is een gekend fenomeen: volmachten ronselen om dan op de algemene vergadering zoveel mogelijk stemmen te kunnen uitbrengen en zo een meerderheid te vormen die zijn wil kan opdringen aan de minderheid. Iets waar de wetgever ook voor beducht was. Reden waarom er wettelijke bepaald is dat niemand meer dan drie volmachten kan aanvaarden. Er is wel één uitzondering: iemand mag wel meer dan drie volmachten aanvaarden, dit als hij, als mede-eigenaar en als lasthebber voor andere mede-eigenaars, niet meer dan 10% van alle aandelen van de mede-eigendom of stemmen vertegenwoordigt (onverschillig hoeveel mede-eigenaars er effectief aanwezig of vertegenwoordigd zijn op de vergadering). De syndicus kan geen lasthebber / volmachtdrager zijn. De volmacht dient de naam van de lasthebber te vermelden (blanco volmachten moeten geweigerd worden; de syndicus mag deze niet zelf invullen) en de volmacht moet uiteraard ook ondertekend zijn.

Lijkt duidelijk en zaligmakend. Maar toch is dit niet zo.

Een vennootschap / mede-eigenaar laat zich vertegenwoordigen door zijn accountant. De accountant komt aandraven met de drie volmachten. Wie is er nog op de vergadering? De bestuurder van de vennootschap. Maar hij zegt: “ik ben hier niet als bestuurder van de vennootschap, maar als volmachtdrager voor drie andere mede-eigenaars.” Moet de syndicus dit toelaten? Wij menen van niet. Als de bestuurder van de vennootschap aanwezig is, dan is hij diegene die de vennootschap vertegenwoordigt. Anders lijdt de vergadering aan schizofrenie. Wijs de accountant dus de deur! Alleen de bestuurder blijft zitten. Hij zal stemmen voor zijn vennootschap en voor de drie mede-eigenaars die hij bij volmacht vertegenwoordigt.

Een ander geval gaf aanleiding tot een recent vonnis van de Vrederechter te Leuven (5 oktober 2026). Wellicht nog meer herkenbaar voor menig syndicus. Een appartement is eigendom van een echtpaar. Mijnheer komt naar de vergadering en meldt zich aan als eigenaar van het appartement van het echtpaar. Hij heeft drie volmachten van andere mede-eigenaars bij. Mevrouw is er ook, maar zij zegt: “ik ben hier niet voor mijn appartement, ik ben hier met drie volmachten voor andere mede-eigenaars.” Niet met mij, denkt de syndicus en hij weigert de stemmen uitgebracht door Mevrouw.

Ten onrechte, oordeelde de Vrederechter van het eerste kanton te Leuven: “Voor goederen die tot het gemeenschappelijk vermogen behoren, geldt dat elke echtgenoot afzonderlijk de bevoegdheid heeft om die te beheren. Daarbij moet elke echtgenoot zelfs de handelingen van de andere respecteren (huidig artikel 2.3.30 BW; vroeger artikel 1416). Dat betekent dat één van beide echtgenoten altijd automatisch de gemeenschappelijke eigendom kan vertegenwoordigen op de algemene vergadering van de mede-eigenaars. Die echtgenoot moet geen volmacht krijgen van de andere echtgenoot vermits het optreden kadert in de wettelijke regeling van het bestuur van het gemeenschappelijk vermogen van gehuwden. Die echtgenoot kan dan stemmen met alle aandelen die verbonden zijn aan de privatieve kavels die tot het gemeenschappelijk vermogen behoren, terwijl de andere echtgenoot met volmachten van andere mede-eigenaars tegelijk aan de algemene vergadering kan deelnemen. De appartementswetgeving verbiedt dat niet.”

Anders gezegd: één koppel, optredend voor zichzelf en zes andere mede-eigenaars! Die kunnen wel wat gewicht in de schaal leggen! Iets wat de voormelde Vrederechter ook wel beseft. Want meteen geeft hij ook mee dat als andere mede-eigenaars zich hierdoor benadeeld voelen, zij de genomen beslissingen steeds kunnen aanvechten, tenminste als kan aangetoond worden dat de genomen beslissingen onrechtmatig zouden zijn of door bedrieglijk handelen tot stand zouden zijn gekomen.

Leven in mede-eigendom, het blijft een psychologisch samenspel, waarbij intriges en listen altijd zullen voorkomen.

Bron: Theoma