Wijziging van de effectentaks: nieuwe antimisbruikregels en uitgebreid toezicht (Titeca)

Auteur: Titeca

Hoewel het tarief en de structuur van de taks op effectenrekeningen ongewijzigd blijven, heeft de wetgever toch ingrijpende veranderingen doorgevoerd met het oog op versterking van de controlemogelijkheden in hoofde van de Administratie.

Deze hervormingen werden ingegeven door aanbevelingen van het Rekenhof, dat enkele achterpoortjes aan de kaak stelde waardoor de taks ontweken kon worden.

1. Wat is de effectentaks?

De effectentaks is een jaarlijkse belasting van 0,15% die wordt geheven op effectenrekeningen waarvan de gemiddelde waarde meer dan 1 miljoen euro bedraagt. Wanneer deze drempel wordt overschreden, wordt de taks geheven op de volledige waarde van de effectenrekening.

Alle financiële instrumenten die op een effectenrekening worden aangehouden, vallen onder het toepassingsgebied. Dit omvat onder andere aandelen, obligaties en beleggingsfondsen, maar ook andere financiële producten die via een effectenrekening worden beheerd.

2. Nieuwe antimisbruikbepaling

De recente wetswijzigingen hebben niet tot doel de taks zelf aan te passen, maar beogen een versterking van de controle-instrumenten die de Administratie ter beschikking heeft.

Nadat het Grondwettelijk Hof de oorspronkelijke antimisbruikbepaling vernietigde, was er volgens het Rekenhof nood aan een nieuwe bepaling om misbruik tegen te gaan. Er werden in de praktijk namelijk enkele methoden gebruikt om buiten het toepassingsgebied van de effectentaks te vallen.

De nieuwe antimisbruikbepaling viseert dan ook twee type verrichtingen:

• De omzetting van effecten op een effectenrekening naar effecten op naam, die buiten de taks vallen (om familiebedrijven te beschermen).
• De opsplitsing van een effectenrekening om zo de waarde onder de belastbare drempelwaarde te brengen.

Wanneer deze verrichtingen plaatsvinden op een moment waarop de waarde van de effecten de belastbare drempel overschrijdt, wordt vermoed dat ze tot doel hebben de taks te ontwijken. Dit vermoeden is weerlegbaar, maar het is aan de de belastingplichtige om het tegendeel kan bewijzen. Zo kan de titularis aantonen dat de verrichting hoofdzakelijk werd uitgevoerd om een ander motief dan het vermijden van de taks.

De wetgever geeft enkele voorbeelden van aanvaardbare tegenstelbare situaties:

• Een schenking door een ouder van de blote eigendom van de effectenrekening aan de kinderen waarbij de ouder het vruchtgebruik behoudt;
• Splitsingen buiten de wil van de titularis van de rekening in geval van een echtscheiding of een overlijden die aanleiding geven tot een gedwongen onverdeeldheid.

3. Kennisgevingsverplichting

Voor controledoeleinden wordt een kennisgevingsverplichting ingevoerd. Het is de Belgische tussenpersoon of aansprakelijk vertegenwoordiger (meestal de bank of financiële instelling) die elke omzetting of elke overdracht van effectenrekeningen moet melden aan de Administratie. Deze melding moet binnen de maand gebeuren. Doet men dit niet, dan riskeert men een boete tussen de 250 en 2.500 euro.

Voor effectenrekeningen aangehouden in het buitenland waarvoor geen er geen aansprakelijk vertegenwoordiger is, rust de kennisgevingsverplichting (en ook dus ook de eventuele boetes) op de titularis zelf.

4. Uitbreiding toegang tot het CAP

Daarnaast wordt ook de toegang van de Administratie tot het CAP (= centraal aanspreekpunt van de National Bank) uitgebreid. Bevoegde ambtenaren van de FOD Financiën kunnen gegevens opvragen met het oog op de controle van de correcte aangifte van de effectentaks. Deze gegevens moeten verplicht meegedeeld worden door de Belgische banken en financiële instellingen.

Conclusie

De hervorming van de effectentaks wijzigt het tarief niet, maar versterkt de controle en bestrijdt ontwijkingspraktijken. Met een nieuwe antimisbruikbepaling en een meldingsplicht voor omzettingen en overdrachten wil de wetgever transparantie en naleving garanderen.

Daarnaast krijgt de Administratie ruimere toegang tot het CAP, waardoor toezicht efficiënter wordt. Deze maatregelen moeten het ontwijken van de taks aanzienlijk bemoeilijken.

Bron: Titeca