Weldra nieuwe regels voor cryptocurrencies in de EU? (Sirius Legal)
Auteur: Bart Van den Brande (Sirius Legal)
Publicatiedatum: 04/11/2020
Cryptocurrencies zoals Bitcoin en de talloze afgeleiden daarvan zijn al jarenlang aan een gestage opmars bezig en we zijn op een punt gekomen dat ze eenvoudigweg niet meer weg te denken zijn uit onze maatschappij. Crypto’s are here to stay.
Alleen werd in de meeste EU lidstaten de wetgeving absoluut niet gevolgd de voorbije jaren, waardoor cryptocurrencies in de meeste Europese landen vandaag aan een erg onduidelijk juridisch referentiekader onderworpen zijn.
Juridische onduidelijkheid is altijd een rem op innovatie, dat weten ze ook bij de Europese Commissie en daarom is er achter de schermen bij de EU hard gewerkt aan een ontwerp van verordening die in de hele EU moet zorgen voor een eengemaakte wetgeving rond cryptocurrencies. Het voorstel moet consumenten en investeerders beter beschermen tegen de risico’s verbonden aan digitale financiële operaties.
Voorlopig gaat het slechts om een ontwerptekst, maar we zouden bij Sirius Legal niet de innovatieleiders zijn die we zijn als we je niet alvast een inzicht geven in deze regels, die binnen afzienbare tijd wellicht definitief in wetteksten gegoten zullen worden.
MiCA
Het ontwerp van verordening werd MiCA gedoopt, ofwel Verordening Markten in Cryptoassets. De ontwerpverordening moet een duidelijk wettelijk kader voor cryptoassets en in bredere zin voor Distributed Ledger technologie creëren. Het moet innovatie ondersteunen en tegelijk ook een veilig en integer kader voor cryptomunten creëren, met hetzelfde niveau van bescherming als voor klassieke financiële producten. Uitgangspunten daarbij zijn beleggersbescherming, marktintegriteit en financiële stabiliteit.
Omdat MiCA eenzelfde veilig kader wil creëren als datgene wat we al kennen uit de klassieke financiële diensten, hoeft het overigens niet te verbazen dat heel wat principes die MiCA oplegt aan uitgevende instellingen en dienstverleners van crypto-activa bekend in de oren zullen klinken bij juristen uit de bankwereld. Bekend uit het financiële recht is bijvoorbeeld het verbod op handel met voorkennis en marktmanipulatie.
MiCA creëert in de eerste plaats een nieuw vergunningssysteem voor uitgevende instellingen en dienstverleners van crypto-activa op Europees niveau. Daarnaast voorziet MiCA inhoudelijke gedragsregels en heel wat aspecten van consumentenbescherming. MiCA introduceert ook een nieuw EU-breed paspoort voor marktdeelnemers die een vergunning krijgen onder het MiCA-regime in hun eigen lidstaat.
Wie zal onder MiCA vallen?
MiCA is van toepassing op bedrijven die betrokken zijn bij de eigenlijke uitgifte van cryptoassets (Initial Coin Offerings of ICO’s) of die andere diensten verlenen die verband houden met cryptoassets in de EU, zoals handelaars en tussenpersonen.
De verordening maakt een onderscheid tussen drie categorieën van uitgevers:
- Uitgevers van “asset referenced tokens”: Dit zijn cryptoassets die een stabiele waarde behouden door te verwijzen naar de waarde van verschillende fiatvaluta’s die wettig betaalmiddel zijn, een of meer activa of naar andere cryptoassets, of naar een combinatie van dergelijke activa. Wie dergelijke tokens wil uitgeven, zal over een vergunning moeten beschikken, verleend door zijn eigen nationale overheid. Om die vergunning te bekomen, zal de uitgever in kwestie moeten voldoen aan een heel lijst van voorwaarden, waaronder bijvoorbeeld de verplichting om voldoende dekking aan te houden en de verplichting om een prospectus uit te geven.
- Uitgevers “van e-money tokens”: Dit zijn cryptoassets die als ruilmiddel kunnen worden gebruikt en die bedoeld zijn om een stabiele waarde te behouden door te verwijzen naar de waarde van een fiat-valuta die zelf een wettig betaalmiddel is. Ook uitgevers van e-geldtokens moeten door de toezichthouder van hun thuisstaat geautoriseerd zijn als kredietinstelling of als emittent van e-geld en zullen als zodanig onderworpen zijn aan de vereisten van de EMD II richtlijn (Eletronic Money Directive II). Ook hier gelden heel wat regels. Uitgevers moeten een prospectus voorzien, Uitgevers van e-geldtokens moeten ervoor zorgen dat houders van e-geldtokens verhaal op de uitgever hebben, dat dergelijke tokens worden uitgegeven tegen de nominale waarde bij ontvangst van fondsen en dat de voorwaarden voor terugkoop duidelijk worden vermeld. Het is uitgevers van tokens voor elektronisch geld verboden om rente over de tokens te betalen.
- Uitgevers van andere tokens: Uitgevers van dit soort cryptoassets (bijv. Utility-tokens) hebben geen licentie nodig om hun cryptoassets aan het publiek aan te bieden of om toegang te krijgen tot een crypto-exchange en, op voorwaarde dat ze voldoen aan de vereisten van MiCA, mogen ze dit in de hele EU doen. Uitgevende instellingen moeten wel voldoen aan een hele reeks voorwaarden zoals het uitgeven van een prospectus en strenge reclameregels. Uitgevers zullen bovendien voorafgaand moeten kunnen verantwoorden waarom hun cryptoasset geen financieel instrument of gestructureerd deposito is onder de MiFID II Richtlijn , elektronisch geld onder EMD II Richtlijn of een deposito onder de EU-richtlijn inzake depositogarantiestelsels.
Noteer bij dit alles dat er wel een prospectusplicht is, maar dat er geen nood is om een voorafgaande goedkeuring van de inhoud van de prospectus of de marketingcommunicatie te bekomen. Nationale toezichthouders kunnen een aanbod van cryptoassets wel opschorten of verbieden bij overtredingen van MiCA door de uitgever.
Ook aanbieders van andere diensten moeten in de meeste gevallen een vergunning bekomen. Er zijn acht soorten van zulke diensten en de opsomming komt in grote mate overeen met bestaande beleggingsdiensten en -activiteiten onder MiFID II:
- het bewaren en beheren van crypto-activa namens derden
- de exploitatie van een handelsplatform voor cryptoassets (Dit zijn met andere woorden Crypto exchanges)
- de uitwisseling van activa voor fiat-valuta die wettig betaalmiddel is
- wisselkantoren voor cryptoassets
- het uitvoeren van orders voor cryptoassets namens derden
- plaatsen van cryptoassets
- het ontvangen en doorgeven van orders voor cryptoassets namens derden
- advies geven over cryptoassets
Bestaande kredietinstellingen en verzekeraars
Bestaande kredietinstellingen moeten geen nieuwe vergunning bekomen voor het aanbieden van cryptoassetdiensten. Dat geldt ook voor beleggingsondernemingen onder MiFID, op voorwaarde dat de relevante cryptoassetdienst is gekoppeld aan de relevante MiFID-beleggingsdienst of -activiteit waarvoor ze een vergunning hebben.
Verzekeraars en herverzekeraars onder de Solvency II Richtlijn vallen ook buiten het toepassingsgebied van MiCA voor activiteiten die onder Solvency II vallen.
Vrijstellingen voor publiek aanbod
Het publieke aanbod van cryptoassets kan vrijgesteld zijn van vergunningsplichten als aan een reeks voorwaarden voldaan is:
- de cryptoassets moeten gratis aangeboden worden
- de cryptoassets worden automatisch gecreëerd door middel van mining als beloning voor het onderhoud van of validatie van transacties op een of vergelijkbare technologie
- het cryptoasset is uniek en niet inwisselbaar met andere cryptoassets
- het aanbod is beperkt tot maximum 150 natuurlijke of rechtspersonen per lidstaat, die allen voor eigen rekening handelen
- de totale waarde is maximum € 1.000.000, (of de tegenwaarde in een andere valuta of in cryptoassets) over een periode van 12 maanden
- het aanbieden van cryptoassets is uitsluitend tot gekwalificeerde beleggers gerichte en de cryptoassets kan alleen worden gehouden door deze gekwalificeerde beleggers.
Voor asset referenced tokens of e-money tokens, zal de MiCA vergunningsplicht niet van toepassing zijn als:
- de asset referenced tokens / e-money tokens exclusief verkocht worden en gedistribueerd aan gekwalificeerde beleggers en alleen gehouden kunnen worden door gekwalificeerde beleggers.
- het gemiddelde uitstaande bedrag aan tokens niet hoger is dan € 5.000.000 (of het overeenkomstige equivalent in een andere valuta) over een periode van 12 maanden.
Noteer dat in geval van zulke vrijstelling wél nog steeds de prospectusplicht bestaat.
Wat met bestaande diensten en aanbieders?
Cryptoasset dienstverleners hebben 18 maanden vanaf de datum dat MiCA in werking treedt om een vergunning te bekomen. Totdat ze geautoriseerd zijn, zullen aanbieders van crypto-activadienstverleners echter moeten blijven voldoen aan de bestaande nationale wetten van de lidstaten.
Bestaande cryptoassets die geen asset referenced tokens of e-money tokens zijn en die in de EU werden aangeboden vóór de datum waarop MiCA van kracht wordt, zullen profiteren van een “grandfathering”-bepaling en zullen niet onderworpen zijn aan de vereisten van MiCA.
Wat zijn de volgende stappen?
Zoals we in de inleiding al stelden, is dit nog maar een ontwerp. Het wetgevende proces binnen de EU moet nog verder doorlopen worden voordat dit een definitieve verordening wordt en dat proces kan nog tot twee jaar duren.
Dat de regeling er uiteindelijk komt, kent echter geen twijfel. Voor wie actief is in de cryptocurrency wereld is het tijd dus om zich voor te bereiden op wat komen gaat.
» Bekijk alle artikels: Successie & Vermogen