Schuld van erflater ten voordele van erfgenaam. Onvoldoende bewijs van oprechte schuld, geen leningsovereenkomst en geen morele onmogelijkheid om akte op te stellen. Arrest Hof van Beroep te Gent van 24 februari 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

De feiten

De appellante mevr. M is een dochter van de heer A, die op 05/06/2020 overleed in het Vlaamse Gewest. Naar aanleiding van dit overlijden verkreeg zij de helft van de blote eigendom van de nalatenschap, terwijl de andere helft toekwam aan haar zus. De langstlevende echtgenote van de erflater verkreeg het vruchtgebruik van de volledige nalatenschap.

Op 05/10/2020 diende de appellante een individuele aangifte van nalatenschap in. In deze aangifte werd onder meer in het passief van het gemeenschappelijk vermogen een schuld ten belope van 4.730.000,00 EUR opgenomen, omschreven als een schuld van de erflater ten aanzien van appellante, met verwijzing naar een bijgevoegde schuldbekentenis.

Op 15/06/2021 werd ten name van de appellante een aanslag in de erfbelasting gevestigd voor het aanslagjaar 2020, ten bedrage van 834.017,12 EUR. Bij de bepaling van deze aanslag werd geen rekening gehouden met de opgegeven schuld van 4.730.000,00 EUR. De Vlaamse Belastingdienst motiveerde deze verwerping door te stellen dat de oprechtheid van de schuld niet bewezen was, onder meer omdat niet alle mede-erfgenamen deze schuld erkenden, waardoor het bestaan ervan als onzeker werd beschouwd.

De appellante diende op 14/09/2021 bezwaar in tegen deze aanslag. Dit bezwaar werd bij beslissing van 22/03/2022 door de Vlaamse Belastingdienst afgewezen na inhoudelijk onderzoek.

Omdat zij zich niet kon verzoenen met deze beslissing, stelde de appellante bij verzoekschrift van 21/06/2022 een vordering in bij de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent. Bij vonnis van 08/05/2024 verklaarde de rechtbank de vordering ontvankelijk maar ongegrond.

Appellante tekende hoger beroep aan tegen dit vonnis.

Het standpunt van het Hof

De appellante voert geen feitelijke context aan waarbinnen het overschrijven van 4.750.000,00 EUR te kaderen valt. Ter zitting stelde zij dat het ging om een (vastgoed)investeringsopportuniteit die nog verder uitgewerkt zou worden, maar dat dit niet gebeurde gelet op het overlijden van de erflater een paar maanden later. Echter, ieder bewijs van de stelling ontbreekt. Of de overschrijvingen een vergoeding voor enige prestatie aan de erflater, een vrijgevigheid, een investering of een lening veruitwendigen, dan wel nog een andere (of helemaal geen) juridische oorzaak hebben, is onbekend. Het zou evenwel verkeerd zijn om uit die omstandigheid te besluiten dat de transacties geen oorzaak hadden.

Mede gelet op de intieme familiale band, op de veelvuldige overschrijvingen over en weer zonder (ten aanzien van het hof) duidelijk omschreven rechtsgrond, op de leeftijd van de erflater en diens echtgenote ten tijde van de overschrijvingen, op de vaststelling dat geen enkele actie werd genomen met betrekking tot de overgemaakte geldsommen (minstens door deze via een geschrift te kwalificeren) in de periode van ziekte van de erflater niettegenstaande wel een schenking van om en bij de 71 miljoen euro aan de twee kinderen georganiseerd kon worden op 23/04/2020 kort voor het overlijden van de erflater, gelet ook op de familiale toestand die na het overlijden van de erflater resulteerde in een publieke ruzie tussen de zussen over de nalatenschap, valt geenszins uit te sluiten dat de overschrijvingen een rechtsgrond hadden. Deze is eenvoudigweg aan het hof onbekend, minstens niet bewezen.

Lees hier verder