Interpretatie van een testament en de werkelijke bedoeling van de erflater. Cass. 30 april 2026 (Eric B.)

Auteur: Eric B.

Samenvatting gemaakt met behulp van AI

Feiten

Een erflater liet per notarieel testament uit 2016 de helft van zijn nalatenschap na aan een lokale afdeling van een armoedeorganisatie. Deze feitelijke vereniging hield zich bezig met de bedeling van voedsel en kleding via een winkelpand. Na het overlijden van de erflater in 2019 werd een nieuwe vzw opgericht die deze specifieke armoedeactiviteiten en de werking van de winkel ongewijzigd voortzette. De appelrechter oordeelde dat het legaat toekwam aan deze nieuwe vzw, aangezien dit aansloot bij de werkelijke bedoeling van de erflater om de lokale armoedebestrijding te steunen.

Verweermiddelen

De eiseres, de nationale overkoepelende vzw, stelt in haar cassatieberoep dat de rechter de draagwijdte van het testament onjuist heeft geïnterpreteerd. Zij betwist de toewijzing van het legaat aan de nieuwe vzw, aangezien deze strikt juridisch gezien een pluralistische visie hanteert en niet de formele rechtsopvolger is van de oorspronkelijk in het testament vernoemde feitelijke vereniging.

Principes

De gemeenrechtelijke interpretatieregels voor verbintenissen zijn eveneens van toepassing op testamenten. Bij de interpretatie van een testament moet de rechter nagaan wat de erflater werkelijk heeft bedoeld met de gebruikte bewoordingen, waarbij ook extrinsieke elementen in aanmerking genomen kunnen worden. Wanneer de aanwijzing van een legataris of de draagwijdte van een legaat voor verschillende interpretaties vatbaar is, moet het testament zo geïnterpreteerd worden dat het effectief gevolg kan hebben in plaats van geen gevolg. Hierdoor kan de rechter afwijken van de letterlijke of gebruikelijke betekenis van de bewoordingen, zolang hij hier geen uitleg aan geeft die met deze bewoordingen onverenigbaar is. Een rechter verantwoordt zijn beslissing naar recht wanneer hij oordeelt dat het ontbreken van formele rechtsopvolging geen doorslaggevend obstakel vormt om het legaat toe te wijzen aan de entiteit die de beoogde activiteiten in de praktijk voortzet.

Besluit

Het Hof van Cassatie verwerpt het ingestelde cassatieberoep van de eiseres.

Lees hier het arrest