Herroepbaarheid schenking tussen echtgenoten na echtscheiding (Delboo)

Auteur: Delboo

Het hof van beroep te Gent heeft bevestigd dat er sprake kan zijn van afstand van het herroepingsrecht van schenkingen tussen echtgenoten, ook als deze afstand niet uitdrukkelijk is opgenomen in de EOT-overeenkomst.

De feiten

Een man en een vrouw huwen in 1993 onder het stelsel van scheiding van goederen. Tijdens het huwelijk schenkt de man zeven aandelen van zijn vennootschap aan zijn vrouw. Enkele jaren later besluiten zij uit elkaar te gaan via een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT). Tijdens de onderhandelingen over hun echtscheidingsregeling werd besproken dat de zeven geschonken aandelen buiten de EOT-overeenkomst zouden blijven en dat de schenking na de echtscheiding behouden zou blijven.

Enkele jaren na de echtscheiding beslist de man om de schenking alsnog te herroepen. De vrouw verzet zich daartegen en voert aan dat haar ex-echtgenoot tijdens de onderhandelingen over de EOT afstand had gedaan van zijn recht om die schenking later nog te herroepen. De discussie wordt uiteindelijk voorgelegd aan het hof van beroep te Gent.

Afstand van herroepingsrecht kan impliciet gebeuren

Alle schenkingen tussen echtgenoten die niet bij huwelijksovereenkomst werden gedaan, kunnen steeds herroepen worden, zelfs na het overlijden van de begiftigde. Deze regel vormt een uitzondering op het algemene principe dat een schenking onherroepelijk is. Dit betekent echter niet dat de schenker geen afstand kan doen van zijn herroepingsrecht, zodat de schenking alsnog definitief wordt.

Het hof van beroep te Gent wijst er op dat het herroepingsrecht geen regel van openbare orde is, maar een bescherming die uitsluitend de privébelangen van de schenkende echtgenoot dient. Om die reden kan die echtgenoot steeds afstand doen van zijn recht om de schenking later te herroepen.

Volgens het hof is de afstand van het herroepingsrecht aan geen bijzondere vormvereisten onderworpen. Dergelijke afstand hoeft dus niet noodzakelijk in de notariële EOT-overeenkomst of in een afzonderlijke akte te worden opgenomen. Ook uit e-mailverkeer of uit andere duidelijk gemaakte afspraken tussen de partijen kan blijken dat ze de schenking definitief willen behouden.

In deze zaak bevatte de EOT-overeenkomst onder meer de bepaling dat zij volledig en definitief een einde maakt aan elke inbreng, terugneming, verdeling, rekening, vereffening of enig recht dat tussen de echtgenoten zou bestaan, en dat zij niets meer aan elkaar verschuldigd zijn, noch van elkaar te vorderen hebben.

Daarnaast hield het hof ook rekening met de voorafgaande onderhandelingen en het daarbij gevoerde e-mailverkeer. Daaruit bleek dat de man had aanvaard dat de geschonken aandelen buiten de EOT-regeling zouden blijven. Uit hun correspondentie bleek bovendien dat mevrouw herhaaldelijk het definitieve karakter van de schenking aanhaalde, zonder dat de man daartegen enig voorbehoud maakte.

Besluit

Het hof besloot dan ook dat de man daarmee impliciet afstand had gedaan van zijn herroepingsrecht. De schenking bleef bijgevolg definitief behouden, en kon na de echtscheiding dus niet meer worden herroepen.

Wie tijdens een echtscheiding afspraken maakt over eerder gedane schenkingen, doet er dan ook goed aan die afspraken duidelijk en ondubbelzinnig te formuleren in de EOT. Zo kan achteraf discussie worden vermeden over de vraag of een schenking al dan niet nog kan worden herroepen.

Bron: Delboo