De Raad van State over de afschaffing van de ‘Kaasroute’: bijzondere meerderheid vereist (Tiberghien)

Auteurs: Griet Vanden AbeeleAlain Van GeelEmilie Van Goidsenhoven en Caroline Maes (Tiberghien)

Publicatiedatum: 29/09/2020

In onze eerdere nieuwsbrief bespraken we het wetsvoorstel van 17 juni 2020 over de invoering van de verplichte registratie van schenkingsakten verleden voor een buitenlandse notaris (zie het artikel op onze website van 18 juni 2020). In onze nieuwsbrief van 9 juli 2020 bespraken we de stand van zaken van het voorstel: intussen was het voorstel goedgekeurd in de Commissie Financiën en was tevens voorzien dat de verplichting tot registratie zou worden ingevoerd met ingang van 1 december 2020. Zoals aangekondigd was de kans reëel dat het advies van de Raad van State zou worden gevraagd bij de behandeling in de plenaire vergadering. Dat is uiteindelijk ook gebeurd.

Bij de behandeling in de plenaire vergadering werd een amendement ingediend (amendement nr. 15 en 16 opgenomen in document nr. 1357/8). In amendement nr. 15 werd gesteld dat het wetsvoorstel met een bijzondere meerderheid dient te worden goedgekeurd (onder verwijzing naar rechtspraak van het Grondwettelijk Hof). Het is onder meer over dit amendement dat de Raad van State haar advies diende uit te brengen.

De Raad van State over de vereiste meerderheid

In het advies van de Raad van State van 14 september 2020 wordt verduidelijkt dat het wetsvoorstel enerzijds voorziet in een uitbreiding van de registratieplicht naar buitenlandse schenkingsakten en anderzijds de praktische registratieformaliteiten nader regelt.

In de mate dat het wetsvoorstel voorziet in de registratieplicht voor buitenlandse schenkingsakten, brengt het wetsvoorstel een wijziging aan in de ‘belastbare materie’ inzake registratierechten, aldus de Raad van State.

De belastbare materie is het element dat aanleiding geeft tot de belasting, de situatie die of het feit dat leidt tot het verschuldigd zijn van de belasting. Het is precies dát feit dat door het wetsvoorstel wordt uitgebreid: schenkingsakten verleden voor een buitenlandse notaris worden aan een verplichte registratieformaliteit onderworpen, wat aanleiding geeft tot een heffing van schenkbelasting.

Inzake registratierechten is het duidelijk dat de belastbare materie tot de bevoegdheid van de federale wetgever behoort. Echter, de belastbare materie kan slechts bij bijzondere wet worden gewijzigd op basis van rechtspraak van het Grondwettelijk Hof.

De invoering van voormelde registratieplicht dient aldus te gebeuren bij bijzondere wet. Dit betekent het volgende:

  • het voorstel moet door Kamer én Senaat worden goedgekeurd;
  • het voorstel dient te worden goedgekeurd bij bijzondere meerderheid, waarbij:
    • de meerderheid van elke taalgroep aanwezig is;
    • in elke taalgroep een gewone meerderheid wordt behaald (de helft plus één);
    • een bijzondere meerderheid van 2/3 wordt behaald over de hele plenaire vergadering.

Het tweede luik van het wetsvoorstel, met name de praktische registratieformaliteiten, kunnen volgens de Raad van State worden goedgekeurd volgens een procedure in de Kamer alleen, waarbij een gewone meerderheid (de helft van de stemmen plus één) volstaat.

Volgens de Raad van State moet het wetsvoorstel dus worden opgesplitst in twee voorstellen die elk onderworpen zijn aan een andere wetgevingsprocedure.

Hoe nu verder?

Hoe de verdere parlementaire behandeling van het wetsvoorstel uiteindelijk zal verlopen is nog onzeker.

De goedkeuring van het wetsvoorstel is mogelijk geen sinecure gelet op de vereiste bijzondere meerderheid en de verplichting om de bicamerale procedure te volgen.

Lees hier het originele artikel