Akten van erfopvolging: administratieve vereenvoudiging voorgesteld (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Op 28 augustus 2025 werd een wetsvoorstel ingediend tot wijziging van artikel 3.30 van het Burgerlijk Wetboek om een administratieve vereenvoudiging met betrekking tot de akten van erfopvolging mogelijk te maken.

De reden voor het wetsvoorstel wordt nader uitgelegd in de Memorie van Toelichting:

‘Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek op 1 september 2021 bepaalt artikel 3.30 dat de akten van erfopvolging waarin de overdracht van onroerende eigendom via nalatenschap of testament wordt vastgesteld, moeten worden overgeschreven op het kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie.

Een en ander waarborgt dat de overdrachten van onroerend goed naar aanleiding van een overlijden openbaar worden gemaakt, wat de rechtszekerheid vergroot. Met name de overdrachten van onroerende goederen uit nalatenschappen worden aldus zichtbaar in de officiële registers, wat essentieel is voor zowel de erfgenamen als derden. In de thans vigerende bepaling is de overschrijving van elke akte of gerechtelijke beslissing over een onroerend zakelijk recht (verkoop, schenking, verdeling enzovoort) echter ondergeschikt aan de voorafgaande overschrijving van de akte van erfopvolging.

De erfgenamen moeten met andere woorden eerst de akte van erfopvolging afzonderlijk laten overschrijven, alvorens ze een akte van verkoop, verdeling of schenking kunnen registreren, ook al worden die twee akten soms samen in eenzelfde document opgesteld. Die vereiste brengt een dubbele formaliteit en extra kosten voor de burger met zich, zonder dat de rechtszekerheid significant toeneemt. In de praktijk volgen de akte van erfopvolging en de akte van eigendomsoverdracht elkaar vaak snel op. Zo wordt een eigendom uit nalatenschap verkocht in de maanden na het overlijden In dat geval zou het efficiënter zijn om de twee akten (erfopvolging en verkoop), die vaak in dezelfde notariële akte zijn opgenomen (hetzelfde instrumentum), tegelijkertijd over te schrijven. Voormelde regel uit artikel 3.30 van het Burgerlijk Wetboek verhindert echter die gelijktijdige overschrijving.

Dit wetsvoorstel beoogt dus de gezamenlijke overschrijving mogelijk te maken van de akte van erfopvolging en de akte van overdracht of vaststelling van eigendom, indien die in eenzelfde akte zijn verenigd. Die vereenvoudiging zou het door de wetgever nagestreefde doel van transparantie en rechtszekerheid geenszins in het gedrang brengen, terwijl de administratieve procedures en de kosten voor de erfgenamen zouden worden beperkt.’

Lees hier de volledige fiche van het wetsvoorstel