Akkoord met de fiscus dat strijdig is met de wet. Kan een belastingplichtige hier toch op vertrouwen? Cass. 12 maart 2026 (Eric B.)

Successie & Vermogen | 27 maart 2026

Auteur: Eric B.

Samenvatting gemaakt met behulp van AI

Feiten

De nv Resilux had in 2014 een uitdrukkelijk akkoord gesloten met de belastingadministratie over de toepassing van de octrooiaftrek voor een licentieovereenkomst. Voor de aanslagjaren 2016 en 2017 paste het bedrijf deze fiscale aftrek in alle vertrouwen toe. De fiscus kwam hier later echter op terug en stelde dat zij zich destijds had vergist in de juridische draagwijdte van de Europese octrooien.

Volgens de administratie voldeed het bedrijf eigenlijk toch niet aan de wettelijke voorwaarden voor de aftrek, waardoor er een geschil ontstond.

Verweermiddelen

De Belgische Staat tekende cassatieberoep aan tegen de beslissing van het hof van beroep, dat het bedrijf eerder al gelijk had gegeven. De fiscus argumenteerde dat een akkoord dat in strijd is met de fiscale wet, geen geoorloofde oorzaak heeft en dus nietig zou moeten zijn. Daarnaast stelde de Staat dat een belastingplichtige enkel mag vertrouwen op een ‘vaste gedrags- of beleidsregel’ als de overheid hiermee expliciet een algemene gedragslijn voor álle belastingplichtigen vastlegt, en niet louter bij een individueel akkoord.

Principes

Het Hof van Cassatie verwerpt de argumentatie van de fiscus en bevestigt krachtig het vertrouwensbeginsel en de rechtszekerheid. Een redelijk vertrouwen kan bij een belastingplichtige worden gewekt door een specifiek akkoord met de administratie. Dit geldt opmerkelijk genoeg óók als dat akkoord achteraf strijdig blijkt te zijn met de fiscale wet en de fiscus dus zelf een dwaling heeft begaan. De overheid moet de verwachtingen die zij zelf bij de burger creëert in de regel honoreren, zolang de belastingplichtige de fiscus niet heeft misleid. Een vaste beleidsregel hoeft bovendien geen ‘algemene gedragslijn’ te zijn; ook een individueel akkoord over de toepassing van een wet volstaat als basis voor vertrouwen.

Besluit

Het Hof van Cassatie oordeelt dat de fiscus het opgewekte vertrouwen in hoofde van het bedrijf moet respecteren. Het cassatieberoep van de Belgische Staat wordt dan ook volledig verworpen.