Overheidsopdrachten. We zitten onder de Europese bekendmakingsdrempel en hebben dus meer vrijheid? (Omega Law)

Auteur: Joyce Van Caeyzeele (Omega Law)

We zitten onder de Europese bekendmakingsdrempel en hebben dus meer vrijheid? 

Juridisch klopt deze uitspraak, zij het slechts gedeeltelijk.

De Europese drempel bepaalt immers niet alleen of een opdracht in het Publicatieblad van de Europese Unie moet worden bekendgemaakt. Ze markeert de grens tussen twee verschillende juridische regimes.

Boven de Europese drempel wordt de plaatsingsprocedure in belangrijke mate gestuurd door de Belgische omzetting van Richtlijn 2014/24/EU. De Overheidsopdrachtenwet van 17 juni 2016 en het KB Plaatsing 2017 bevatten in dat geval een sterk uitgewerkt procedureregime.

Onder de Europese drempel blijft de Belgische Overheidsopdrachtenwet uiteraard wel van toepassing, doch biedt op verschillende punten meer flexibiliteit.

Bijvoorbeeld:

• Voor gewone opdrachten kan de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking (VOP) worden gebruikt voor leveringen en diensten onder de toepasselijke Europese drempel en voor werken onder 750.000 euro. Boven die bedragen bestaat deze procedure in beginsel niet, behoudens de bijzondere regeling voor sociale en andere specifieke diensten.
• Bij de VOP bedraagt de basistermijn voor de indiening van offertes 22 dagen. Bij de openbare procedure bedraagt die basistermijn 35 dagen.
• Bij een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (OZVB) mag onder de Europese drempel over de minimumeisen worden onderhandeld, tenzij de opdrachtdocumenten dit uitsluiten. Boven de Europese drempel is dit verboden. Over de gunningscriteria mag nooit worden onderhandeld.
• Bij een OZVB onder de Europese drempel zijn de facultatieve uitsluitingsgronden en de selectiecriteria niet van toepassing, tenzij de opdrachtdocumenten anders bepalen. De verplichte uitsluitingsgronden blijven gelden.
• Opdrachten met een geraamde waarde van minder dan 30.000 euro exclusief btw kunnen als opdrachten van beperkte waarde via een aanvaarde factuur tot stand komen.

Die grotere flexibiliteit wordt echter soms verkeerd begrepen.

Ze betekent niet dat de fundamentele regels van het aanbestedingsrecht verdwijnen. Ook onder de Europese drempel blijven de beginselen van gelijkheid, niet-discriminatie, transparantie en proportionaliteit (art. 4-5 Overheidsopdrachtenwet) spelen.

Meer vrijheid betekent dus niet (noodzakelijk) minder verantwoordelijkheid.

Boven de Europese drempel schrijft de regelgeving steeds nadrukkelijk(er) voor hoe je moet handelen. Onder de drempel verwacht de wetgever meer van het juridische oordeel van de aanbestedende overheid zelf.

Anders gesteld: meer vrijheid betekent dus niet minder aanbestedingsrecht.

Integendeel. Ze vraagt om meer verantwoordelijkheid, meer motivering en een scherpere toepassing van de fundamentele beginselen.