Geschil inzake overheidsopdrachten? Dan moet je naar de Raad van State! Of toch niet? (Omega Law)

Auteur: Joyce Van Caeyzeele (Omega Law)

De Raad van State is een belangrijke speler in het overheidsopdrachtenrecht, maar het is niet de enige verhaalinstantie.

Meer nog: ook bij geschillen inzake gunning is de Raad niet altijd bevoegd.

De Wet van 17 juni 2013 betreffende de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten vertrekt niet (uitsluitend) van de vraag “bevindt het geschil zich in de gunning- of uitvoeringsfase”, maar – voor wat de gunningsfase betreft – van volgende criteria:

1. Welk rechtsmiddel wordt ingesteld? Schorsing, vernietiging, voorlopige maatregelen, schadevergoeding, onverbindendverklaring, …
2. Wie is de aanbestedende instantie: een administratieve overheid of een andere aanbestedende instantie?

Voor geschillen in de gunningsfase bepaalt de combinatie van deze elementen welke verhaalinstantie bevoegd is.

Dat verklaart waarom bijvoorbeeld:

• een vordering tot schorsing of vernietiging van een gunningsbeslissing (enkel) bij de Raad van State terechtkomt wanneer de beslissing is genomen door een administratieve overheid die onder de rechtsmacht van de Raad van State valt;
• een vordering tot onverbindendverklaring steeds door de gewone rechter wordt behandeld;
• ook schadevorderingen naar aanleiding van een onregelmatige gunning niet automatisch tot de bevoegdheid van de Raad van State behoren.

Een andere misvatting is dat élke schadevordering wegens onregelmatige gunning op art. 16 van de Wet van 17 juni 2013 gesteund moet zijn. Ook dat is te kort door de bocht.

Art. 16 bevat weliswaar een specifieke schadevergoedingsregeling, maar vormt niet noodzakelijk de enige mogelijke rechtsgrond. Afhankelijk van de omstandigheden kan ook het gemeen buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht een grondslag bieden voor een schadevordering.

En hoe zit het met de uitvoering van een overheidsopdracht?

Eens de overeenkomst is gesloten, bevinden partijen zich in een contractuele verhouding. Geschillen over bijv. betaling, meerwerken, prijsherzieningen, vertragingen of beëindiging behoren dan (uitsluitend) tot de bevoegdheid van de gewone rechter, niet van de Raad van State.

Om de bevoegde verhaalinstantie te achterhalen, is de vraag dus niet simpelweg: “Is dit een geschil inzake een overheidsopdracht?”

Maar wel: “In welke fase bevindt het geschil zich? Welk rechtsmiddel wordt ingesteld? Tegen welke aanbestedende instantie? En op welke rechtsgrond?”

Dat zijn de vragen die bepalen welke rechter bevoegd is.

Om zeker te zijn, check je best de verhaalmogelijkheden opgenomen in de concrete kennisgevingsbrief van gunning/niet-gunning, of win je om elk misverstand te vermijden gespecialiseerd advies in.