Summer Deal
‘Financieel recht’

5 webinars on demand

Summer Deal
‘Soft kills & Legal English’

3 webinars on demand

Summer Deal
‘Vastgoed anno 2022’

5 webinars on demand

Summer Deal
‘Successie en vermogen’

6 webinars on demand

Summer Deal
‘ICT & Privacy’

5 webinars on demand

Cryptomunten:
een stand van zaken

Webinar on demand

Regulering van de markten voor crypto-activa in de laatste fase (Timelex)

Auteur: Niels Vandezande (Timelex)

Drukke week in Brussel voor de zomervakantie. Na het bereiken van een akkoord over de zogenaamde Crypto Travel Rule is er nu ook een akkoord bereikt over de Markets in Crypto-Assets Regulation, of MiCAR. In deze blogpost kijken we naar de wetgevingsprocedure tot nu toe en wat er is veranderd ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie.

Adviezen van de toezichthouders

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in februari 2021 haar advies uitgebracht. Over het algemeen zou de ECB graag een duidelijkere afbakening zien tussen crypto-activa die onder MiCAR vallen en crypto die onder MiFID2 zou kunnen vallen. Verder richten de opmerkingen van de ECB zich vooral op stabiliteit, en de mogelijkheid van toezichthouders om in te grijpen wanneer een bepaalde crypto-activa die stabiliteit zou bedreigen.

Ook de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) heeft in juni 2021 een advies uitgebracht. In het algemeen is de EDPS van mening dat er breder moet worden nagedacht over hoe blockchaintechnologie op een GDPR-conforme manier kan worden toegepast. Ook de verwerkingsactiviteiten van persoonsgegevens in het kader van MiCAR moeten uiteraard volledig GDPR-conform zijn. Bovendien zou de EDPS graag zien dat de rollen in het kader van de GDPR – zoals verwerkingsverantwoordelijke en verwerker – duidelijker en explicieter worden toegewezen aan de verschillende actoren die onder MiCAR vallen. Ook wordt de eis van een witboek aan de orde gesteld als een mogelijke plaats waar de voor de verwerking verantwoordelijke betrokkenen kan informeren over zijn verwerkingsactiviteiten en -intenties. 

Europees Parlement en Raad

Het voorstel heeft ongewoon veel aandacht gekregen in het Europees Parlement. De leden van het Europees Parlement hebben maar liefst 1160 amendementen op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie ingediend. En dit is niet eens een verkiezingsjaar.

Gelukkig hebben niet al die amendementen hun weg gevonden naar het verslag van de verantwoordelijke commissie, waarmee zij de interinstitutionele onderhandelingen is ingegaan.

De regels voor stabiele munten zijn in recente ontwerpen aanzienlijk aangescherpt. Dit komt natuurlijk in het kielzog van recente stablecoin-kwesties, zoals met Terra. Voor grote stablecoins komt er een bovengrens van maximaal 200 miljoen euro aan transacties per dag. Dit is een aanzienlijke beperking, gezien het feit dat sommige stablecoins vandaag de dag al dagelijks volumes verwerken die in de miljarden lopen. Zij zullen ook reserves moeten aanhouden om vorderingen van tokenhouders te dekken.

Wat de dienstverlening betreft, zal de tekst portefeuillebeheer van crypto-activa toevoegen. Voorts zal een lijst worden bijgehouden van dienstverleners die niet aan de voorschriften voldoen. De tekst van de Raad bevat ook aanvullende bepalingen voor banken die werken met crypto-activa en asset-referenced tokens.

Aanvankelijk bestond er enige twijfel over de vraag of niet-fungibele tokens (NFT) onder het toepassingsgebied van de MiCAR zouden vallen. Nu is duidelijker gemaakt dat dit in beginsel niet het geval zal zijn, tenzij zij kunnen worden beschouwd als een van de drie kernactiva die door het kader worden gereguleerd.

Een andere kwestie die tijdens de procedure aan de orde kwam, was het almaar toenemende energieverbruik van proof-of-work crypto’s zoals Bitcoin, en hoe dat niet past in de klimaatdoelstellingen van de EU. Sommige wetgevers riepen zelfs op tot een algeheel verbod op proof-of-work crypto. Uiteindelijk zal de tekst aanbieders van cryptodiensten verplichten informatie over hun milieu- en klimaatvoetafdruk te verstrekken. Deze informatie zal worden gebruikt voor verder wetgevend werk, dat verplichte minimale duurzaamheidsnormen voor crypto kan opleggen. Met andere woorden, proof-of-work is nog niet verboden, maar kan in de toekomst met regelgevingsproblemen te maken krijgen.

Ook veel andere aspecten van het bredere domein van gedecentraliseerde financiering (DeFi) komen in dit kader niet aan bod. Regulering van die markt zal echter waarschijnlijk nog volgen.

Volgende stappen

De tekst gaat nu naar het Europees Parlement, met de bedoeling hem in eerste lezing aan te nemen. Gezien het politieke akkoord wordt niet verwacht dat het Parlement nog belangrijke wijzigingen zal aanbrengen.

Zodra het nieuwe kader is aangenomen, zal het 18 maanden na de aanneming van toepassing worden. Dit geeft de lidstaten de tijd om hun nationale kaders in overeenstemming te brengen met deze tekst.

Voor bestaande dienstverleners op het gebied van crypto-activa zal er een overgangsregeling komen. In wezen krijgen zij na de inwerkingtreding van het kader een overgangsperiode waarin zij de nodige vergunningen kunnen verkrijgen.

Gevolgen

Zoals eerder besproken, zullen uitgevers van crypto-activa, asset-referenced tokens en e-money tokens worden onderworpen aan een hele hoop nieuwe vereisten. Voor allen omvat dit duidelijke witboekvereisten, voor sommigen zelfs een vergunningsvereiste. Ook andere aanbieders van cryptodiensten – beurzen, platforms, brokers, wallet providers en zelfs adviseurs – zullen onderworpen worden aan voorafgaande toestemming en specifieke vereisten, afhankelijk van het type dienst dat zij verlenen.

Dit betekent natuurlijk het einde van de tijd waarin iedereen zijn crypto-gerelateerd project kon uitproberen zonder zich al te veel zorgen te hoeven maken over het wettelijke kader. Afgezien van een paar specifieke gevallen, werd de markt toch niet gereguleerd. Tegelijkertijd was enige regulering wel op zijn plaats gezien de vele excessen en frauduleuze praktijken op dit gebied.

De kern van de zaak is, zoals altijd, het juiste evenwicht te vinden tussen regulering en marktontwikkeling. De tijd zal oeten leren of de EU-regelgever daarin is geslaagd. De strengere regels voor stablecoins kunnen in ieder geval een belemmering blijken te zijn voor de acceptatie ervan. De harde dagelijkse transactieplafonds zijn nu al onrealistisch voor sommige van de grotere stablecoins, en dat is zelfs zonder dat ze op grote schaal worden gebruikt. Het is duidelijk dat de wetgever deze markt voor digitale valuta’s van centrale banken afschermt, en geen particuliere concurrentie duldt. Het valt nog te bezien hoe dit in de praktijk kan worden afgedwongen, aangezien die stablecoins elders niet dezelfde beperkingen hebben.

Ook proof-of-work crypto’s zullen werk te doen hebben. Het nemen van energiebesparende maatregelen – zoals layer2-protocollen – of het overschakelen op duurzamere consensusmechanismen zal waarschijnlijk aan de orde zijn.

Bron: Timelex