Plaatsen van foto’s op websites : Hof van Justitie velt interessant arrest op 7 augustus 2018 (LegalNews.be)

Auteur: LegalNews.be

Publicatiedatum: 21/08/2018

De feiten, eerste aanleg en beroep

Met ingang van 25 maart 2009 kon op de website van een Duitse school een werkstuk worden bekeken dat één van de leerlingen van de school in het kader van een door de school opgezet taalvak had gemaakt en dat ter illustratie een door fotograaf Renckhoff genomen foto bevatte die deze leerlinge had gedownload van een website met een reismagazine. De foto bevond zich op die website zonder beperkingen op de mogelijkheid deze te downloaden. De leerlinge had onder de foto een verwijzing naar voornoemde website opgenomen.

Renckhoff voerde aan dat hij enkel een gebruiksrecht heeft verleend aan de exploitanten van de reiswebsite en stelde dat het uploaden van de foto op de website van de school zijn auteursrecht schendt. Hij had de in eerste aanleg bevoegde rechter verzocht om het Land Nordrhein-Westfalen op straffe van een dwangsom te verbieden de foto te (laten) reproduceren en/of beschikbaar te (laten) stellen voor het publiek, en, subsidiair, scholieren de mogelijkheid te bieden om de foto met het oog op plaatsing op internet te reproduceren. Tevens vorderde hij dat voornoemde deelstaat €400 schadevergoeding betaalde.

Het beroep van Renckhoff werd gedeeltelijk toegewezen. Het Land Nordrhein-Westfalen werd veroordeeld tot verwijdering van de foto van de website van de school en tot betaling van 300 EUR, vermeerderd met rente.

Beide partijen hadden tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld bij het Oberlandesgericht Hamburg (hoogste rechterlijke instantie van de deelstaat Hamburg, Duitsland), dat met name heeft geoordeeld dat de foto auteursrechtelijk beschermd was en dat het plaatsen van de foto op de website van de school inbreuk maakte op Renkhoffs rechten van reproductie en beschikbaarstelling voor het publiek. Deze rechter overwoog dat het irrelevant was dat de foto voorafgaand aan de litigieuze handelingen reeds zonder enige beperking beschikbaar was op het internet, aangezien de reproductie van de foto op de server en de daaropvolgende beschikbaarstelling voor het publiek op de website van de school heeft geleid tot een „loskoppeling” van de oorspronkelijke publicatie op de reiswebsite.

De verwijzende rechter, waarbij beroep is ingesteld, was van mening dat de uitkomst afhing  van de uitlegging van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29. Deze rechter twijfelde in het bijzonder of is voldaan aan het uit de rechtspraak voortvloeiende vereiste dat de mededeling aan het betrokken publiek moet worden gedaan aan een „nieuw” publiek.

Daarop heeft het Bundesgerichtshof (hoogste federale rechter in burgerlijke en strafzaken, Duitsland) de behandeling van de zaak geschorst en het Hof van Justitie de volgende prejudiciële vraag gesteld:

„Moet het plaatsen van een op een website van een derde met toestemming van de houder van het auteursrecht voor alle internetgebruikers vrij toegankelijk werk op een eigen openbaar toegankelijke website worden beschouwd als beschikbaarstelling voor het publiek in de zin van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29, wanneer het werk in eerste instantie op een server wordt gekopieerd en van daar op de eigen website wordt geüpload?”

De visie van het Hof van Justitie

Het plaatsen op een website van een eerder op een andere website geplaatste foto, nadat deze eerst naar een particuliere server is gekopieerd, moet worden aangemerkt als “beschikbaarstellen” en dus als een “mededelingshandeling” in de zin van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29.

De beschikbaarstelling van een auteursrechtelijk beschermd werk op een andere website dan die waarop het werk aanvankelijk met toestemming van de houder van het auteursrecht is meegedeeld, moet worden beschouwd als een beschikbaarstelling voor een nieuw publiek. Dergelijke beschikbaarstelling moet worden onderscheiden van ter beschikking stellen van beschermde werken door middel van een klikbare hyperlink die leidt naar een andere website waarop de oorspronkelijke beschikbaarstelling heeft plaatsgevonden (voor het plaatsen van zo’n hyperlink is geen toestemming van de rechthebbende nodig: zie C-466/12 Svensson e.a.)

Het is ook niet van belang is dat de auteursrechthebbende het gebruik van de foto door internetgebruikers niet heeft beperkt: de bescherming van de auteursrechthebbende geldt ook zonder deze formaliteit.

Het begrip „mededeling aan het publiek” in de zin van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij moet aldus worden uitgelegd dat dit het plaatsen op een website omvat van een foto die eerder zonder beperkingen om het downloaden ervan te beletten en met de toestemming van de houder van het auteursrecht op een andere website is gepubliceerd.

Lees hier het arrest