Antiwitwaskader:
de fundamentele wijzigingen
vanaf 10 juli 2027

Mr. Stijn De Meulenaer (Everest)

Webinar op vrijdag 16 april 2026


Consumentenrecht anno 2027

Mr. Pieter Callens (Eubelius)

Webinar op vrijdag 19 februari 2027


Generatieve AI
in de juridische praktijk

Dr. Wim De Mulder (KU Leuven)

Webinar op donderdag 25 februari 2027


Cryptomunten en de fiscaliteit

Mr. Dave van Moppes (Tuerlinckx Advocaten)

Webinar op donderdag 28 januari 2027


Bestuurdersaansprakelijkheid
bij cyberincidenten

Dhr. Bernd Fiten en dhr. Bram Goetry (CRANIUM)

Webinar op vrijdag 29 januari 2027


Wenst u meerdere opleidingen
te volgen bij LegalLearning?

Overweeg dan zeker onze voordeelformules!

 

Krijg toegang tot +250 opleidingen

Live & on demand webinars

AI en intellectuele eigendom: waarom menselijke expertise onmisbaar blijft (Novagraaf)

Auteur: Novagraaf

AI kan een krachtig hulpmiddel zijn voor het schrijven, onderzoeken en analyseren van informatie, maar blind vertrouwen op AI brengt risico’s met zich mee. Recente voorbeelden uit de juridische praktijk en het intellectuele eigendomsrecht laten zien dat foutieve of onvolledige AI-uitkomsten verstrekkende gevolgen kunnen hebben. Juist daarom combineren Novagraaf-consultants de snelheid van AI met specialistische IP-kennis en menselijk inzicht.

AI of ai ai ai

Je kunt er bijna niet omheen. AI is overal. Of het nu gaat om de chatbots bij je provider, WhatsApp of je browser, overal wordt AI ingezet. Handig om snel een betere e-mail te schrijven, een samenvatting te maken of een speech te schrijven. Scholieren laten hun huiswerk maken door AI of gebruiken het om een website te bouwen voor hun nieuwe dropshippingbedrijfje.

Over de juridische gevolgen van AI wordt al langer gediscussieerd. In een eerder artikel stelde ik bijvoorbeeld de vraag: Respecteert AI het auteursrecht?

Maar soms gaat het verder dan dat.

Sommige mensen vragen AI ook wat je kunt doen tegen een vreemde rode uitslag op een bepaald lichaamsdeel, omdat ze zich schamen om ermee naar de dokter te gaan. Anderen gebruiken het als ‘praatpaal’ nadat een date opnieuw niet de ware bleek te zijn.

AI is een mooie tool waarmee men snel het gewenste resultaat bereikt. Althans, dat denkt men.

AI en juridisch advies: als het misgaat

Onlangs liet een BABS (een Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand) een tekst voor een huwelijksvoltrekking door AI schrijven. De tekst bevatte echter niet de wettelijk vereiste huwelijksverklaring. Het bruidspaar had daardoor niet de verklaring afgelegd die volgens de Nederlandse wet noodzakelijk is. De rechtbank oordeelde dat er geen geldig huwelijk tot stand was gekomen.

(ECLI:NL:RBOVE:2026:23, Rechtbank Overijssel)

En weer anderen laten AI juridische stukken schrijven. Zo vermoedde een rechter dat een man ChatGPT of een andere generatieve AI-tool had gebruikt bij zijn beroep tegen een parkeerboete. De rechter maakte vervolgens korte metten met het beroep en met name met het onderliggende ‘juridisch advies’ (aanhalingstekens van de rechter).

De rechter zei daarover het volgende:

“Het had eiser – naast de al betaalde kosten voor de naheffingsaanslag – de kosten van het griffierecht bespaard als hij bij iemand die ter zake kundig is had gevraagd of het zinvol was om hierover te procederen. Dat laatste is het namelijk niet.”

(ECLI:NL:RBOBR:2026:934, Rechtbank Oost-Brabant)

Dit soort voorbeelden laat zien hoe belangrijk het is om AI-gegenereerde informatie kritisch te beoordelen. Ook de evolutie van generatieve AI in het juridische landschap brengt nieuwe juridische vraagstukken met zich mee.

AI en intellectueel eigendom: risico’s in het merkenrecht

Ook in de wereld van intellectuele eigendom wordt AI veelvuldig ingezet. AI biedt nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld bij het analyseren van informatie of het beschermen van merken. Maar zoals we eerder beschreven in ons artikel over de impact van AI op merkbescherming, brengt dit ook juridische risico’s met zich mee.

Uit de oppositiebeslissing PENGUIN tegen ARTPENGUIN blijkt dat het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) direct opmerkte dat de argumenten in het verweer door ChatGPT waren opgesteld.

Helaas voor de verweerder klopte niet alles. Zo werd ten onrechte verwezen naar een woordelement dat helemaal niet voorkwam in de ingeroepen merken. Het BOIP merkte daar zelfs over op: “Die prompt kan beter.”

De oppositie werd uiteindelijk toegewezen omdat er volgens het BOIP sprake was van verwarringsgevaar tussen de merken. Deze zaak illustreert hoe belangrijk het is om AI-gegenereerde argumenten juridisch te controleren.

(BOIP, oppositiebeslissing 2019397: PENGUIN / ARTPENGUIN)

Waarom menselijke expertise onmisbaar blijft

De conclusie? AI is een waardevol hulpmiddel, maar specialistische kennis blijft onmisbaar.

Voor de leek lijkt het misschien een goedkope oplossing om AI in te schakelen bij IE-vraagstukken. De bovenstaande voorbeelden laten echter zien dat goedkoop soms duurkoop kan zijn.

Je weet immers niet wat je niet weet en kunt niet altijd beoordelen of de informatie die een AI-tool genereert wel klopt.

AI en menselijke expertise kunnen elkaar juist versterken. Ook in ons artikel over de kracht van technologie en menselijke expertise binnen intellectuele eigendom leggen we uit waarom een zorgvuldige beoordeling door een specialist belangrijk blijft.

Wat je wel kunt doen, is een beroep doen op een van onze consultants. Zij beschikken over de kennis en ervaring om de mogelijkheden en risico’s goed af te wegen. Met onze IE-consultancydiensten kunnen zij adviseren over de beste aanpak voor iedere IE-kwestie.

Bron: Novagraaf

» Bekijk alle artikels: IT & IP, Innovation & AI

Boeken in de kijker: