Gekunstelde sale-and-lease-back-operatie om faillietverklaring voor korte tijd  uit te stellen. Ondernemingsrechtbank Gent 13 januari 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Een sale-and-lease-back-operatie staat niet noodzakelijk gelijk aan een feitelijke vereffening en kan worden aangemerkt als een legitieme economische en strategische beslissing. Dit ligt evenwel anders wanneer de bestuurder-aandeelhouders zelf betrokken zijn in de transactie en dat zij op het moment van het aangaan van die verrichting reeds wisten, of redelijkerwijze moesten weten, dat een faillietverklaring onafwendbaar was.

In dat geval is de gekunstelde sale-and-lease-back-operatie aan de eigen bestuurder-aandeelhouders in realiteit enkel een eenvoudige “sale”-operatie. Een optie tot wederinkoopoptie heeft geen reële waarde wanneer contractueel werd bepaald dat de optie van rechtswege vervalt bij faillietverklaring.

Gelet op de kennis van de partijen omtrent de onafwendbaarheid van het faillissement op het ogenblik van het toekennen van de optie, stond meteen vast dat deze optie in de praktijk nooit zou kunnen worden uitgeoefend en loutere schijn betreft.

De reden waarom door de NV werd besloten het volledig machinepark – en eender welk ander materieel actief – over te dragen aan haar eigen aandeelhouders was gelegen in het feit dat die aandeelhouders hun rekening-courant schuld buiten elke samenloop wensten te recupereren én zelf de machines wensten te verkopen zonder tussenkomst van een curator, om redenen die hun eigen zijn.

Dat een sale-and-lease-back-operatie op zichzelf, los van enige insolventiecontext, niet noodzakelijk gelijkstaat aan een feitelijke vereffening en kan worden aangemerkt als een legitieme economische en strategische beslissing, is correct. Dit ligt evenwel anders wanneer de bestuurders op het moment van het aangaan van die verrichting reeds wisten, of redelijkerwijze moesten weten, dat een faillietverklaring onafwendbaar was. In dat geval is de gekunstelde sale-and-lease-back-operatie in realiteit enkel een eenvoudige “sale”-operatie (loutere verkoop), wat de bestuurders op voorhand wisten.

Het argument dat van enige benadeling geen sprake kan zijn omdat in de sale-and-lease-back-overeenkomst aan de NV een wederinkoopoptie werd toegekend tegen een prijs van 1.000.000,00 EUR, wordt door de rechtbank niet gevolgd. Deze optie blijkt immers louter schijn, nu contractueel werd bepaald dat zij van rechtswege vervalt bij faillietverklaring en dat de reeds betaalde huurgelden onherroepelijk verworven blijven. Gelet op de kennis van de partijen omtrent de onafwendbaarheid van het faillissement op het ogenblik van het toekennen van de optie, stond meteen vast dat deze optie in de praktijk nooit zou kunnen worden uitgeoefend en derhalve geen reële waarde had.

Lees hier het vonnis