Europa harmoniseert het nationale insolventierecht van de Lidstaten: de Richtlijn is goedgekeurd (Monard Law)

Auteur: Jules Warson (Monard Law)

Op 30 maart 2026 heeft de Raad van de Europese Unie zijn definitieve goedkeuring gegeven voor een nieuwe Richtlijn 2022/0408 (COD) die bepaalde kernaspecten van het insolventierecht verder harmoniseert binnen de Europese Unie.

Deze goedkeuring volgt op de eerdere aanneming van de tekst door het Europees Parlement op 11 maart 2026.

Met deze Richtlijn zet de Europese wetgever een volgende stap in de verdere harmonisatie van het materiële insolventierecht binnen de lidstaten, naast de bestaande Europese kaders inzake internationale bevoegdheid (Insolventieverordening (EU) 2015/848) en gerechtelijke reorganisatie (Herstructureringsrichtlijn (EU) 2019/1023).

De Richtlijn heeft als doel de Europese interne markt en de Kapitaalmarktenunie te versterken door belangrijke verschillen in nationale insolventiewetgeving weg te nemen. Deze zorgen namelijk voor rechtsonzekerheid en creëren drempels voor grensoverschrijdende investeringen, nu de duur en de uitkomst van faillissementsprocedures moeilijk te voorspellen zijn.

Om de efficiëntie van deze procedures vergroten en de toegang tot bedrijfsfinanciering te faciliteren, voorziet de EU in gemeenschappelijke minimumregels inzake onder meer:

• Aanvechtingsmogelijkheden (de zgn. ‘pauliaanse vorderingen’), meer bepaald de voorwaarden voor het aanvechten van transacties gesteld door de debiteur voorafgaand aan het faillissement ter bescherming van de boedel en de schuldeisers;
• Opsporing en tracering van activa over de grenzen heen, onder meer via een verbeterde toegang van insolventiefunctionarissen tot (bank‑ en andere) activaregisters;
• Pre‑pack procedures, waarbij de verkoop van (delen van) een onderneming reeds vóór de formele opening van de insolventieprocedure kan worden voorbereid en onderhandeld om een ‘going concern’ overdracht van activiteiten met behoud van goodwill te faciliteren;
• Aangifteverplichting voor bestuurders om tijdig een insolventieprocedure aan te vragen bij financiële moeilijkheden;
• Vertegenwoordiging en betrokkenheid van individuele schuldeisers in insolventieprocedures, onder meer via zogenaamde schuldeiserscomités, een tot nog toe onbekend concept in Belgisch faillissementsrecht;
• Transparantie, met de verplichting voor lidstaten om duidelijke informatie over hun insolventieregels publiek beschikbaar te maken via het Europese e‑Justiceportaal.

Na de officiële publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie zullen de lidstaten beschikken over een omzettingstermijn van twee jaar en negen maanden.

De concrete impact op het Belgische insolventierecht zal afhangen van de wijze waarop deze (minimum)harmonisatierichtlijn in het Belgisch nationaal recht wordt omgezet.

Wij volgen de verdere publicatie en implementatie van deze Richtlijn van nabij op en informeren u nader van zodra de eerste contouren van de Belgische omzetting ervan bekend zijn.

Wilt u meer weten over wat deze wijzigingen voor uw organisatie betekenen? Neem dan gerust contact op met onze experts van het team Insolventie & Herstructurering.

Bron: Monard Law