Ook een VZW heeft bescherming als reiziger na faillissement van de reisorganisator. Cass. 2 maart 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Het begrip reiziger

Artikel 3.6 Richtlijn Pakketreizen definieert het begrip “reiziger” als iedere persoon die, binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn, een overeenkomst wenst te sluiten of die er op grond van een gesloten overeenkomst recht op heeft te reizen.

Krachtens artikel 2.1 Richtlijn Pakketreizen is de richtlijn van toepassing op pakketreizen die door handelaren aan reizigers te koop worden aangeboden of verkocht en op gekoppelde reisarrangementen die door handelaren voor reizigers worden gefaciliteerd.

Ze is krachtens artikel 2.2 niet van toepassing op:

• pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen die een periode van minder dan 24 uur beslaan, tenzij zij een overnachting omvatten;
• pakketreizen die worden aangeboden en gekoppelde reisarrangementen die worden gefaciliteerd, incidenteel en zonder winstoogmerk alsook uitsluitend aan een beperkte groep reizigers;
• pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen die worden gekocht op basis van een algemene overeenkomst voor het regelen van zakenreizen tussen een handelaar en een andere natuurlijke persoon of rechtspersoon die handelt in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit.

De discussie

Op 19 januari 2020 sloot een VZW voor haar leden met Spillemaeckers nv een reisovereenkomst voor een citytrip naar Lyon voor de periode 21-24 april 2020.

De reissom die verweerster betaalde, bedroeg € 9.165,14.

Op 16 maart 2020, na het ingaan van de corona-lockdown, informeerde de VZW bij Spillemaeckers nv of hetzelfde hotel beschikbaar zou zijn indien de citytrip werd verplaatst naar september 2020.

Op 20 maart 2020 antwoordde Spillemaeckers nv dat de reis naar Lyon moest worden verzet omdat het hotel tot 17 mei gesloten zou zijn en dat de treintickets al zonder kosten werden geannuleerd. Het hotel was niet beschikbaar in de week van 21 september 2020. Spillemaeckers nv verzocht om opgave van andere data. De VZW informeerde daarop of de citytrip met een jaar kon worden uitgesteld tot 20-23 april 2021. Spillemaeckers nv bevestigde op 26 juni 2020 dat het hotel die periode nog beschikbaar was. In het overleg met het reisbureau werd ook compensatie door een waardebon ter sprake gebracht. Per e-mail van 18 augustus 2020 vraagt de VZW meer informatie over de waardebon en hoe zij haar deelnemers kan terugbetalen. Per email van 20 augustus 2020 bevestigt Spillemaeckers nv dat de waardebonnen één jaar geldig zijn en pas na één jaar tijd de gelden worden teruggevraagd. Op 2 september vroeg de VZW om duidelijkheid over de terugbetaling van de reissom. Op 7 september 2020 verzoekt de VZW om terugbetaling, omdat de reis niet is kunnen doorgaan.

Op 22 september 2020 werd Spillemaeckers nv failliet verklaard. De VZW richtte zich hierop tot de insolventieverzekeraar van reisbureau Spillemaeckers nv, om terugbetaling van de betaalde reissom te bekomen.

De verzekeraar meende dat de wettelijke term “reiziger” strikt geïnterpreteerd moest worden volgens de wetgeving en dat een rechtspersoon niet onder deze definitie valt en dat de VZW bijgevolg geen recht had op de wettelijke insolventiebescherming bij de verkoop van pakketreizen.

Het hof van beroep Antwerpen gaf de VZW gelijk op 19 december 2022.

De visie van het Hof van Justitie

Bij arrest van 3 juni 2024 heeft het Hof volgende prejudiciële vraag gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie: “Moet het begrip “reiziger” van artikel 3.6) Richtlijn Pakketreizen aldus worden uitgelegd dat het ook een rechtspersoon omvat, zoals een vereniging zonder winstoogmerk die occasioneel van een handelaar een pakketreis koopt voor haar leden?”

In het arrest van 13 november 2025 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat artikel 3.6 Richtlijn Pakketreizen aldus moet worden uitgelegd dat een rechtspersoon zoals een vereniging zonder winstoogmerk die met een organisator in eigen naam, maar voor rekening van een aantal van haar leden een pakketreisovereenkomst heeft gesloten, onder het begrip “reiziger” valt.

Lees hier het arrest