Onbetaald werk als onderaannemer: uw opties (Van Havermaet)

Auteur: Van Havermaet

U werkt mee aan een bouwproject in België. U voldoet aan alle afspraken, maar de betaling blijft uit. Als (buitenlandse) onderaannemer staat u er in dergelijke situatie niet alleen voor. Het Belgische recht biedt u verschillende mogelijkheden om de betaling van uw factuur te waarborgen. Wij zetten uw voornaamste opties op een rij.

1. Rechtstreekse vordering: haasje-over springen

Als uw facturen onbetaald blijven, kunt u rechtstreeks de opdrachtgever van uw opdrachtgever aanspreken. In plaats van u enkel tot uw contractspartij te wenden, mag u als onderaannemer rechtstreeks betaling vragen van diens opdrachtgever (vaak de bouwheer). Dit is de zogenaamde “rechtstreekse vordering”.

Deze mogelijkheid bestaat zolang de bouwheer nog een bedrag verschuldigd is aan zijn aannemer (uw contractspartij). Een rechtstreekse vordering vereist, in tegenstelling tot wat vroeger gedacht werd, geen dagvaarding of gerechtelijke procedure. De vordering kan ingesteld worden met een aangetekend schrijven. U vraagt aan de bouwheer om u als onderaannemer bij voorrang te betalen. Eens de vordering ingesteld is, kan de bouwheer niet meer bevrijdend betalen aan de intermediaire aannemer.

Zo’n rechtstreekse vordering is duidelijk een krachtig instrument voor de onderaannemer, nu hij hiermee een tweede debiteur krijgt op basis van de wet. Belangrijk om weten is dat de bouwheer wel bepaalde verweermiddelen kan inroepen. Indien de werken bijvoorbeeld niet conform werden uitgevoerd, of met vertraging, kan de bouwheer deze elementen evenzeer inroepen om betaling te weigeren.

2. Uw werk tijdelijk opschorten

U kunt als onderaannemer uw eigen verplichtingen tijdelijk opschorten zolang uw opdrachtgever nalaat zijn betaalverplichtingen na te komen. Dit blijkt in de praktijk een handig drukkingsmiddel te zijn. Belangrijk is wel dat u dit proportioneel toepast. Ook mag u niet de eerste zijn die zijn prestaties niet uitvoert: uw opdrachtgever moet eerst zijn (betaal)verplichting niet nakomen. Pas dan bent u gerechtigd om zelf de uitvoering op te schorten.

3. Bijzonder voorrecht van de onderaannemer

In geval van faillissement van uw Belgische opdrachtgever of andere gevallen van samenloop, voorziet het Belgische recht voor de onderaannemer in een bijzonder voorrecht op de schuldvordering die uw opdrachtgever heeft op de bouwheer.

Als onderaannemer heeft u dan ook recht op uitbetaling bij voorrang op het bedrag dat de bouwheer nog aan uw opdrachtgever is verschuldigd voor het betreffende project.

Let wel: dit voorrecht geldt gedurende vijf jaar na factuurdatum. U moet dan ook tijdig optreden om het voorrecht te laten gelden.

4. Bankgarantie als bijkomende zekerheid voor betaling

Er kan ook steeds overwogen worden om bijkomende zekerheden in te bouwen in uw contract. Net zoals uw opdrachtgever een bankgarantie, borgstelling of inhouding op de facturen kan vragen ter waarborging van de goede uitvoering van uw verplichtingen, kunt u eveneens een bankgarantie of bijvoorbeeld moedergarantie/concerngarantie vragen om de goede nakoming van de betaalverplichting van uw opdrachtgever te verzekeren.

Wat betekent dit voor u als onderaannemer?

Als onderaannemer beschikt u volgens het Belgisch recht over meerdere rechten en zekerheden ingeval van wanbetaling:

• U kunt zich rechtstreeks tot de bouwheer richten;
• U mag uw werken opschorten zolang er niet wordt betaald;
• U kunt vooraf een bankgarantie voorzien;
• U geniet bescherming bij faillissement via een bijzonder voorrecht.

Bron: Van Havermaet