Aandachtspunten bij prijsherzieningsclausules (Eska Law)

Auteur: Eska Law

Een prijsherzieningsclausule is een contractuele bepaling waarmee partijen op voorhand afspreken dat de overeengekomen prijs tijdens de uitvoering van het contract kan worden aangepast. Die aanpassing gebeurt volgens een vooraf vastgelegde formule of volgens objectieve kostenparameters. Met andere woorden: de prijs staat vast bij het sluiten van de overeenkomst, maar partijen voorzien een mechanisme dat toelaat om die prijs later te verhogen of te verlagen wanneer relevante kosten veranderen.

Door de sterk wisselende economische omstandigheden van de voorbije jaren – zoals hoge inflatie, stijgende energie- en grondstoffenprijzen, automatische loonindexeringen en instabiele toeleveringsketens – worden dergelijke clausules steeds vaker gebruikt. Ondernemingen willen zich beschermen tegen onverwachte kostenstijgingen die hun marge kunnen aantasten, en zoeken daarom naar contractuele oplossingen die voldoende flexibiliteit bieden.

Toch worden prijsherzieningsclausules in de praktijk vaak onjuist opgesteld. De Wet van 30 maart 1976 betreffende de economische herstelmaatregelen legt namelijk strikte voorwaarden op. Een veelvoorkomende fout is dat men de prijs koppelt aan een indexcijfer, zoals de consumptieprijsindex. Artikel 57 §1 van deze wet verbiedt dergelijke indexatie en bepaalt dat elk beding waarbij de prijs automatisch volgt uit een indexcijfer, van rechtswege nietig is. Op dat verbod bestaan enkele uitzonderingen, onder meer voor huurprijzen, lonen, sociale bijdragen en voor honoraria van vrije beroepen.

Een tweede klassieke fout is dat een prijsherzieningsclausule wordt toegepast op de volledige contractprijs. Artikel 57 §2 bepaalt uitdrukkelijk dat slechts tot maximaal 80% van de prijs mag worden onderworpen aan een herzieningsmechanisme. Bovendien moet elke parameter die wordt gebruikt om een aanpassing te berekenen, een reële kost vertegenwoordigen en mag die parameter enkel worden toegepast op het gedeelte van de prijs dat overeenstemt met die specifieke kost.

Bron: Eska Law