Vierde jaarverslag over de rechtsstaat 2023 (onderzoek per lidstaat) gepubliceerd door de Europese Commissie op 5 juli 2023 (LegalNews)

Geschillen & Procedure | 6 juli 2023

Auteur: Marc Vandecasteele (LegalNews)

De Europese Commissie heeft op 5 juli 2023 haar vierde jaarverslag over de rechtsstaat gepubliceerd, waarbij de staat van de rechtsstaat per lidstaat wordt onderzocht.

Hoewel er in bepaalde lidstaten zorgen over de rechtsstaat blijven bestaan, is het verslag een belangrijke basis voor verandering en positieve hervormingen geworden. In werkelijkheid is 65% van de aanbevelingen van vorig jaar geheel of gedeeltelijk nageleefd. Daaruit blijkt dat er in de lidstaten belangrijke inspanningen worden geleverd om de aanbevelingen van het voorgaande jaar op te volgen. Aangezien het tijd kost om het rechtsstatelijk kader te verbeteren, laat dat een significante verbetering zien in slechts één jaar. Tegelijkertijd blijven in sommige lidstaten structurele problemen bestaan.

Het pakket bevat een mededeling betreffende de toestand in de EU als geheel en 27 landenhoofdstukken over de significante ontwikkelingen per lidstaat sinds juli 2022. Het verslag geeft een beoordeling van de aanbevelingen van vorig jaar en bevat opnieuw specifieke aanbevelingen aan de lidstaten.

Het verslag bestrijkt vier pijlers: nationale rechtsstelsels, corruptiebestrijdingskaders, mediapluriformiteit en andere institutionele checks-and-balances.

De Commissie verzoekt het Europees Parlement en de Raad nu de algemene en landenspecifieke debatten op basis van dit verslag voort te zetten, mede op basis van de aanbevelingen om de feitelijke uitvoering nader te onderzoeken. Zij roept ook de nationale parlementen, het maatschappelijk middenveld en andere belangrijke belanghebbenden en partijen ertoe op de nationale dialoog over de rechtsstaat voort te zetten, ook op Europees niveau, met een grotere betrokkenheid van de burgers. Tot slot verzoekt de Commissie de lidstaten de in het verslag aangestipte problemen doeltreffend aan te pakken, en staat zij klaar om de lidstaten te helpen bij hun inspanningen om opvolging te blijven geven aan de aanbevelingen van het verslag.