Moet de tegenpartij mijn kosten niet betalen? (Bannister)

Auteur: Bannister

Wie beslist om te procederen, doet dat zelden lichtzinnig. Een gerechtelijke procedure vraagt een investering — in tijd, voorbereiding en ook financieel. Maar die investering kunt u mogelijk recupereren als u gelijk krijgt.

De wet voorziet namelijk in een mechanisme waarbij de verliezende partij moet bijdragen in uw procedure- en advocatenkosten: de rechtsplegingsvergoeding (RPV).

Wat is de rechtsplegingsvergoeding?

De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tussenkomst in de kosten en erelonen van uw advocaat. Wie volledig of grotendeels gelijk krijgt van de rechter, kan dus een deel van zijn advocatenkosten laten vergoeden door de tegenpartij.

Let wel: het gaat om een forfaitair bedrag, vastgelegd in artikel 1022 van het Gerechtelijk Wetboek, afhankelijk van de waarde van de zaak. Hoe groter de inzet van het geschil, hoe hoger de rechtsplegingsvergoeding. Het is niet altijd een volledige terugbetaling van uw kosten, maar het helpt wel om het financiële risico van procederen te beperken.

Wanneer kunt u meer of minder krijgen?

De rechter kent standaard een basisbedrag aan rechtsplegingsvergoeding toe. Voor een niet in geld waardeerbare vordering (bijvoorbeeld een loutere uithuiszetting) bedraagt dit op vandaag (november 2025) 1.883,72 euro.

Dit basisbedrag kan echter verhoogd of verlaagd worden binnen de wettelijk voorziene grenzen:

• Minimum: 117,73 euro
• Basis: 1.883,72 euro
• Maximum: 15.697,67 euro

Het verschil is aanzienlijk en kan van groot belang zijn voor uw zaak.

Een verhoging kan bijvoorbeeld gerechtvaardigd zijn als:

• De zaak bijzonder complex is
• De tegenpartij zich kennelijk onredelijk opstelt
• Er een groot verschil is in financiële draagkracht

Uw advocaat kan dit verzoek tot verhoging indienen, maar het moet goed onderbouwd zijn.

Recente uitspraak van het Hof van Cassatie

Het Hof van Cassatie bevestigde op 8 september 2025 (3D Ultra Surfaces t/ Topsolid SAS) dat een rechter niet zomaar het basisbedrag mag toekennen zonder uitleg.

Als een partij vraagt om van het basisbedrag af te wijken, moet de rechter:

• De relevante criteria onderzoeken
• De argumenten van de partijen bespreken
• Gemotiveerd uitleggen waarom hij wel of niet afwijkt

Doet de rechter dit niet, dan kan de beslissing vernietigd worden.

Wat betekent dit concreet voor u?

De rechtsplegingsvergoeding zorgt ervoor dat, als u gelijk krijgt, de tegenpartij wordt veroordeeld tot (gedeeltelijke) terugbetaling van de door u gemaakte kosten. U moet weliswaar de kosten voorfinancieren totdat de rechter u in het gelijk stelt, maar nadien kunt u een deel recupereren, afhankelijk van wat de rechter toekent.

Ze maakt procederen niet gratis, maar biedt wél een wettelijk kader dat de verliezende partij laat bijdragen in uw advocatenkosten. Dit zorgt ervoor dat mensen kunnen rekenen op de noodzakelijke juridische bijstand in een complexe procedure.

De juiste strategie kan duizenden euro’s schelen

Daarom is het belangrijk om vooraf met uw advocaat te bespreken:

• Wat uw kansen zijn om effectief “gelijk te krijgen”
• Hoe u uw vordering en argumentatie het best opbouwt

Want alleen wie door de rechter in het gelijk wordt gesteld, kan aanspraak maken op de rechtsplegingsvergoeding.

Een goed opgebouwd dossier en een doordachte processtrategie maken daarbij vaak het verschil.

Een goed uitgewerkte RPV-strategie kan tot duizenden euro’s schelen en het financiële risico van procederen in bepaalde gevallen aanzienlijk verminderen.

Het loont dus zeker de moeite om samen met uw advocaat stil te staan bij de rechtsplegingsvergoeding en hoe u deze strategisch kunt inzetten.

Bron: Bannister