Mag een advocaat samenwerken met advocaten uit andere lidstaten? (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Deontologische basis voor grensoverschrijdende samenwerking

Volgens de Codex Deontologie voor Advocaten zijn de Europese gedragsregels van toepassing op alle grensoverschrijdende activiteiten, waaronder „alle professionele contacten met advocaten uit andere lidstaten” en activiteiten in een andere lidstaat, zelfs zonder fysieke verplaatsing.

Zoals expliciet bepaald, moet elke advocaat een advocaat uit een andere lidstaat als beroepsgenoot erkennen en zich confraterneel en loyaal gedragen.

Wanneer advocaten uit twee verschillende lidstaten samenwerken, moeten zij rekening houden met verschillen in rechtsstelsels, beroepsorganisaties, bevoegdheden en beroepsplichten. Deze regels structureren dus inhoud en modaliteiten van de samenwerking, maar verbieden ze geenszins.

Vormen van samenwerkingsverbanden met buitenlandse advocaten

De Codex laat toe dat Vlaamse advocaten samenwerkingsverbanden aangaan met „binnen- of buitenlandse advocaten of met hun respectieve samenwerkingsverbanden”.

Dit kan via overeenkomsten of rechtspersonen naar Belgisch of buitenlands recht.

Daarnaast wordt expliciet bepaald dat het reglement niet verhindert dat de advocaat met advocaten in andere EU‑landen groepen of samenwerkingsverbanden vormt, op voorwaarde dat in het buitenland de daar geldende wettelijke en deontologische regels worden geëerbiedigd en dat bij activiteiten in België de Belgische wetten en deontologische regels worden nageleefd.

Deelnemende Vlaamse advocaten moeten erop toezien dat binnen het Vlaams rechtsgebied enkel met het beroep verenigbare activiteiten worden uitgeoefend en dat aldaar de beroepsregels worden gerespecteerd.

Grensoverschrijdende dienstverlening en verplichte samenwerking

Op Unierechtelijk vlak voorziet Richtlijn 77/249 in vrije grensoverschrijdende dienstverlening door advocaten, met wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en de mogelijkheid om in andere lidstaten op te treden.

Lidstaten mogen krachtens artikel 5 van deze richtlijn eisen dat een bezoekende advocaat samenwerkt met een advocaat die bij het betrokken gerecht praktiseert, onder verantwoordelijkheid tegenover dat gerecht.

De advocaat‑generaal benadrukt echter dat elke verplichting tot samenwerking met een nationale advocaat een beperking van de vrijheid van dienstverlening vormt en slechts gerechtvaardigd is indien proportioneel ten opzichte van doelstellingen van algemeen belang, zoals bescherming van de justitiabele en goede rechtsbedeling.

***

Zie ook de webinar ‘Deontologie van advocaten: drie capita selecta‘ met docent mr. Frank Judo (Liedekerke / Stafhouder balie Brussel).

Codex Deontologie voor Advocaten