Gerechtskosten uit een strafvonnis: binnen of buiten de collectieve schuldenregeling? Arbeidshof Luik 17 februari 2026 (Eric B.)

Auteur: Eric B.

Samenvatting gemaakt met behulp van AI

Feiten

Twee schuldenaars werden in maart 2022 toegelaten tot een procedure van collectieve schuldenregeling (CSR). Eind 2023 werd de man echter strafrechtelijk veroordeeld wegens onder meer brandstichting en valsheid in geschrifte, gepleegd in 2014 en 2015. In dat strafvonnis werd hij eveneens veroordeeld tot het betalen van aanzienlijke gerechtskosten en een bijdrage aan het Slachtofferfonds, goed voor bijna 10.000 euro. De FOD Financiën eiste vervolgens de betaling van deze som.

Verweermiddelen

De FOD Financiën ging in beroep en stelde dat deze schuld pas ontstond op de datum van het strafvonnis in december 2023. Aangezien dit ná de toelating tot de CSR viel, zou het gaan om een ‘nieuwe’ schuld die onmiddellijk betaald moest worden. De schuldenaar en de schuldbemiddelaar verweerden zich door te stellen dat de schuld al ontstond op het moment van de feiten zelf (in 2014 en 2015), wat ruim vóór de start van de CSR was.

Principes

Om deel uit te maken van de passiefmassa in een CSR, is het voldoende dat een schuld is ontstaan (‘geboren’ is) vóór de toelatingsbeschikking; ze hoeft nog niet opeisbaar te zijn. Gerechtskosten en bijdragen aan het Slachtofferfonds hebben een louter civielrechtelijk karakter. Voor buitencontractuele verbintenissen ontstaat de schuld op het moment van het schadeverwekkend feit (het ‘fait générateur’). Een rechterlijke uitspraak die zo’n civiele schuld vaststelt, is louter declaratoir en niet constitutief.

Het vonnis creëert de schuld dus niet, maar bevestigt enkel het bestaan van een schuld die ontstond op de dag van de misdrijven.

Besluit

Het Arbeidshof oordeelde dat de schuld aan de FOD Financiën daadwerkelijk ontstond in 2014 en 2015. Dit is ver vóór de toelating tot de CSR in 2022. Bijgevolg maakt deze schuld integraal deel uit van de passiefmassa van de CSR. Zij is onderworpen aan de wet van de samenloop en moet mee worden opgenomen in het op te stellen aanzuiveringsplan.

Lees hier het arrest