Waarvoor heb ik anno 2026 een bouwvergunning nodig? (Gevaco Advocaten)

Auteur: Lars Motmans (Gevaco Advocaten)

Principieel: vergunningsplicht

In de regel heeft u een ‘omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen’ nodig voor voor alle ingrepen die een impact hebben op de omgeving. Hieronder vallen onder meer (art. 4.2.1 VCRO):

• het optrekken of plaatsen van een constructie,
• het functioneel samenbrengen van materialen waardoor een constructie ontstaat,
• het afbreken, herbouwen, verbouwen en uitbreiden van een constructie.

Het begrip ‘constructie’ wordt breed uitgelegd, waardoor de vergunningsplicht ruim geldt: bouwen en aanpassen van woningen en andere gebouwen ongeacht de omvang; aanleggen van (waterdoorlatende) verhardingen, zwembaden of vijvers; plaatsen van een buitenoven of vaste kippenren, … In een eerdere socialmedia-post lichtte Mr. Sarah Houben toe dat kunstgras ook onder het begrip ‘verharding’ kan vallen en dus vergunningsplichtig kan zijn.[1]

Uitzonderingen?

Het Vrijstellingsbesluit en het Meldingsbesluit vormen hier een belangrijke uitzondering op. In het eerste geval kan u de werken uitvoeren zonder voorafgaande administratieve verplichtingen. In het tweede geval moet u de meldingsprocedure doorlopen.

In 2024 en het voorjaar van 2026 heeft de Vlaamse overheid enkele wijzigingen aangebracht aan deze twee besluiten.

Zo gelden er sinds 1 maart 2026 enkele nieuwe vrijstellingen. Hieronder lijsten we enkele nieuwe en bestaande vrijstellingen op:

• het aanbrengen van buitengevelisolatie, met inbegrip van de gebruikelijke afwerking ervan, aan de buitenzijde van gevels en daken tot een maximum van 26 centimeter;
• handelingen aan gevels en daken, zonder de energieprestatie van het gebouw te verslechteren en zonder het fysieke bouwvolume te wijzigen. De Vlaamse Overheid vermeldt als voorbeeld het plaatsen van een raam of het dichtmaken van een raamopening, zoals een Velux dakvenster;
• de plaatsing van bovengrondse onderdelen van warmtepompen en airco’s in de tuin, op een gevel of op een plat dak, ingeplant tot op twee meter van de perceelsgrens of tot tegen een bestaande scheidingsmuur;
• alle binnenverbouwingen, ongeacht of ze een impact kunnen hebben op de stabiliteit van de woning.

Wij merken wel op dat bijkomende voorwaarden van toepassing kunnen zijn om geldig gebruik te kunnen maken van de vrijstelling.

De oprichting van bijgebouwen die aangebouwd zijn aan een vergunde woning of vergund geachte woning zijn anderzijds niet langer meldingsplichtig, maar vallen opnieuw onder de vergunningsplicht.

Zo heeft u bijvoorbeeld voor het bouwen van een aanbouwveranda voortaan dus een vergunning nodig.

Het omgevingsrecht is technisch en de regelgeving verandert regelmatig. Bovendien hangt de beoordeling vaak af van de concrete situatie, de ligging van het perceel en de toepasselijke stedenbouwkundige voorschriften.

Een voorafgaand juridisch nazicht kan dan ook veel problemen en kosten vermijden.

[1] https://www.instagram.com/reels/DIOcuX4Pk-k/

Bron: Gevaco Advocaten