Verlaagd verkooprecht bij aankoop van een gebouwd onroerend goed. Vlabel over het begrip ‘woning’ (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Administratief Standpunt van 11 augustus 2025 van Vlabel over het begrip ‘woning’

Hieronder de belangrijkste kernpunten (samenvatting met steun van AI).

Begrip “woning”

• Niet de kadastrale kwalificatie maar de feitelijke toestand op datum van aankoop is doorslaggevend.
• Voldoet het gebouw slechts na méér dan enkel normale herstel- of onderhoudswerken, dan is het geen woning maar een onroerend goed niet bestemd tot bewoning (in de praktijk als bouwgrond behandeld).
• Voorbeelden die niet gelden als woning: tuinhuis, carport, ingestort huis.
• Voorbeelden die wel in aanmerking komen: leegstaande woning met bv. kapotte ramen (mits normale herstellingswerken volstaan).
• Ook een chalet of vakantiehuisje kan gelden als woning, op voorwaarde dat de koper zich effectief kan laten inschrijven op dat adres.
• Bij aankoop van een woning die gesloopt zal worden kan er toepassing worden gevraagd van het verlaagd tarief indien de aankoop een onroerend goed dat voldoet aan de definitie van woning (art. 1.1.0.0.2, laatste lid, 6° VCF),

Begrip “hoofdzakelijk”

• De woonfunctie moet primair zijn; beroeps- of andere functies mogen slechts bijkomstig zijn.
• Indien beide functies gelijkwaardig zijn (bv. handelsruimte en woonruimte met gelijke omvang of waarde), is het goed niet hoofdzakelijk een woning. Dan kan eventueel worden opgesplitst in woon- en niet-woongedeelte (art. 2.9.7.0.5 VCF).
• Typisch voorbeeld van wel-hoofdzakelijk: woning met een aparte garage of een enkele verhuurde kamer.
• Typisch voorbeeld van niet-hoofdzakelijk: huis met kinderopvang of handel op het gelijkvloers in omvang vergelijkbaar met de woonfunctie.

Begrip “toekomstige bestemming”

• De definitie laat toe dat een pand ook als woning wordt beschouwd als het na normale herstel- of onderhoudswerken tot huisvesting zal dienen.
• Dit maakt dat bepaalde panden met beperkte gebreken of tijdelijke leegstand toch als woning tellen.

Combinatie woning – handelshuis

• Twee kernvragen zijn steeds bepalend: huidige bestemming en toekomstige bestemming door koper.
• Mogelijkheden:
  • Volledig beroepsmatig → gewoon tarief, tenzij herbestemming met slechts normale werken mogelijk is.
  • Gemengd gebruik:
    • Als hoofdzakelijk woonst → volledig aan verlaagd tarief.
    • Als woon- en beroepsgedeelte evenwaardig → opsplitsing nodig (voor zover juridisch mogelijk).
  • Volledig woonst op moment aankoop → verlaagd tarief mogelijk.

Aankoop van meerdere woongelegenheden

• Bij twee woningen/appartementen moet gekozen worden: slechts één woning kan onder het verlaagd tarief vallen, tenzij ze worden samengevoegd tot één woning met normale werken.
• Indien verschillende kopers samen een gebouw met meerdere wooneenheden verwerven om elk apart te bewonen, kan het verlaagd tarief gelden voor het geheel (ook bij cohousing, zorgwoningen, kangoeroewoningen).

Aanhorigheden

• Aanhorigheden (bv. garage, tuin bij de woning) vallen ook onder het verlaagd tarief, mits zij tegelijk met de woning worden verworven (zelfde dag, zelfs als niet in dezelfde akte).
• Voor het grensbedrag wordt de waarde van woning én aanhorigheden samen genomen.

Lees hier het volledige Administratieve Standpunt (gepubliceerd op 10 september 2025)