Oude wijn in nieuwe zakken of revolutie? Eerste voorontwerp van decreet met oog op (meer) rechtszekere en robuuste vergunningen (Publius)

Auteur: Leandra Decuyper (Publius)

In een eerder blogbericht informeerden we over het eindrapport van de Gemengde Commissie Vergunningen – de zgn. ‘expertencommissie voor een rechtszeker en robuust vergunningenbeleid’.

Dit eindrapport en de daarin vervatte aanbevelingen werd inmiddels, middels een conceptnota, doorvertaald naar een door de Vlaamse regering gevalideerd ‘Actieprogramma rechtszekere en robuuste vergunningen’.

Dit leidde op diens beurt tot hetgeen eind vorige week op tafel lag van de Vlaamse regering, met name het voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van de invoering van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure. Op 29 mei 2026 hechtte de Vlaamse regering haar principiële goedkeuring een voorontwerp van wijzigingsdecreet dat een eerste concrete uitvoering van een reeks aanbevelingen uit het Actieprogramma decretaal verankert.

Het voorontwerp van decreet heeft in belangrijke mate betrekking op een aantal procedurele aspecten uit het Actieprogramma. De focus ligt op het doorvoeren van een aantal optimalisaties en het wegwerken van knelpunten aan de modulaire omgevingsvergunningsprocedure.

Een aantal ‘highlights’ in het voorontwerp van decreet :

• de decretale verankering van het principe van een recht op vooroverleg voor alle initiatiefnemers van een omgevingsproject

• het optrekken van de geldigheidsduur van een stedenbouwkundig attest van 2 jaar naar 3 jaar

• de rol van adviesinstanties wordt duidelijker omlijnd en wordt beperkt tot hun specifieke kennis en expertise. Het is de vergunningverlenende overheid die finaal toetst aan direct werkende normen en daarbij desgevallend kan afwijken van het voorliggende advies. Dit impliceert dat artikel 4.3.3 VCRO wordt aangepast en artikel 4.3.4 VCRO op de schop gaat

• de invoering van de maatschappelijke meerwaarde van een project als beoordelingscriterium

• het georganiseerd beroep tegen een gemeenteraadsbeslissing inzake de zaak der wegen wordt vervangen door een verplichte heroverweging van de beslissing, uitgewerkt als module binnen de omgevingsvergunningsdecreet

• één openbaar onderzoek per omgevingsdossier. De inspraakmomenten worden beperkt tot één openbaar onderzoek over het aangevraagde, één mogelijkheid om administratief beroep in te stellen en één mogelijk om de herziening van de beslissing te vragen

• een verplicht uit te putten herzieningsprocedure, alvorens de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan gevat worden, gekoppeld aan een attentieplicht

• de invoering van een pauzeknop of de mogelijkheid tot termijnverlenging, op verzoek van de aanvrager, opdat er ruimte komt voor bemiddeling, overleg en mogelijkheid tot het verzamelen van bijkomende informatie

• de invoering van een bijzondere bewijswaarde voor wetenschappelijke studies, uitgevoerd door erkend deskundigen

• verhoging van de dossiertaksen

• de term ‘bezwaarschrift / bezwaarschrift’ maakt plaats voor ‘inspraakreactie’, what’s in a name

• de decretale verankering van een intrekkingsmogelijkheid lopende een jurisdictionele procedure, zonder dat daarbij een onwettigheid erkend wordt

• …

Het voorontwerp, de nota aan de regering en de memorie van toelichting vindt u hier.

Een hele boterham dus, waarover ongetwijfeld nog veel (digitale) inkt zal vloeien.”

Dit voorontwerp wordt thans voor advies voorgelegd aan de Strategische Adviesraad Ruimtelijke Ordening – Onroerend Erfgoed, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, de Vereniging van de Vlaamse Provincies, en de Milieu-en Natuurraad van Vlaanderen, de Mobiliteitsraad Vlaanderen en de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens.

Bron: Publius