Naar analogie met het befaamde stikstofarrest, nu ook het grondwaterarrest?(adhemar.law)

Auteur: Joris De Pauw en Laura Thewis (adhemar.law)

Publicatiedatum: 21/04/2021

De Raad van State vernietigde met arrest nr. 250.025 van 9 maart 2021 een milieuvergunning voor het exploiteren van een grondwaterwinning in Turnhout.

De vraag rijst of het grondwaterarrest even verstrekkende gevolgen heeft als het stikstofarrest. Het antwoord daarop is ons inziens ontkennend. Maar wat niet is, kan nog komen…

***

Bij besluit van 18 januari 2018 verleende de Deputatie van de provincie Antwerpen een milieuvergunning voor het exploiteren van een grondwaterwinning in Turnhout (hierna “bestreden besluit”). Het perceel waarop de grondwaterwinning zou plaatsvinden, maakt deel uit van het habitatrichtlijngebied “BE2100024 – Vennen, heiden en moerassen rond Turnhout” en het vogelrichtlijngebied “ BE2101538 – Arendonk, Ravels, Merksplas, Oud-Turnhout en Turnhout”.

Belangrijk ‘detail’: het Agentschap voor Natuur en Bos adviseerde ongunstig omtrent het met zekerheid uitsluiten van een betekenisvolle aantasting van de natuurlijke kenmerken van de betrokken speciale beschermingszones.

VZW Natuurpunt Beheer, Vereniging voor Natuurbeheer en Landschapszorg in Vlaanderen (hierna “VZW Natuurpunt”) stelde vervolgens een vernietigingsberoep in bij de Raad van State.

VZW Natuurpunt voerde in een eerste middel onder meer aan dat het bestreden besluit een grondwaterwinning vergunde die tot een daling van het grondwaterpeil zou leiden ter hoogte van een aantal droogtegevoelige habitats. Volgens diezelfde VZW was nochtans een stijging en stabilisering van het grondwaterpeil een conditio-sine-qua-non voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen.

Voor de betrokken habitattypes geldt immers een herstelbeleid waarbij de instandhoudingsdoelstellingen een toename in oppervlakte en kwaliteit vooropstellen.

In lijn met de rechtspraak van het Hof van Justitie stelde de Raad van State dat een vergunningverlenende overheid pas kan overgaan tot vergunningverlening wanneer zij de zekerheid heeft dat het voorgenomen project geen schadelijke gevolgen heeft voor de natuurlijke kenmerken van de betrokken speciale beschermingszones. Dat is slechts het geval wanneer er wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat er geen schadelijke gevolgen kunnen zijn.

Gelet op het specifieke herstelbeleid, oordeelde de Raad dat elke ingreep die een achteruitgang betekent van de soorten die zich niet in een goede staat van instandhouding bevinden, als betekenisvol dient te worden beschouwd. Uit het dossier is bovendien gebleken dat de voorgenomen grondwaterwinning een invloed heeft op het grondwaterpeil en de beschermde soorten bedreigt.

De Raad besloot uiteindelijk tot de vernietiging van het bestreden besluit doordat uit de vergunningsbeslissing niet duidelijk zou blijken dat de instandhoudingsdoelstellingen niet in het gedrang worden gebracht.

***

In navolging van bovenstaand arrest is de vraag gerezen of de 5 centimeter-grens, die nu wordt gebruikt om te bepalen of plannen en projecten die grondwaterstandsveranderingen kunnen veroorzaken betekenisvolle effecten kunnen hebben, voldoende wetenschappelijk onderbouwd is. Wanneer dat niet het geval zou zijn, komen heel wat grondwaterwinningen, net zoals de stikstof-producerende activiteiten, op de helling te staan.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Lees hier het originele artikel