De vrijwilligheid als fundamentele toepassingsvoorwaarde van de verkavelings-vergunningsplicht (UAntwerpen)

Auteur: Yannick Smeets (UAntwerpen)

Wanneer is een omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden nodig?

De definitie lijkt relatief duidelijk. Wanneer je een grond vrijwillig verdeelt in 2 of meer kavels om een van die kavels over te dragen* met het oog op woningbouw.

Maar…

• Een grond verdelen om te schenken aan de kinderen? Niet verkavelingsvergunningsplichtig, want geen overdracht
• Op een stuk grond een opstalrecht geven om woningen te laten bouwen? Niet verkavelingsvergunningsplichtig, want geen (verticale) verdeling
• Een woning en tuin splitsen om de woning te verkopen en de tuin zelf te houden en -op termijn- te bebouwen? Niet verkavelingsvergunningsplichtig want geen overdracht om aan woningbouw te doen

De verkavelingsvergunningsplicht is een vergunningsplicht die in alle mogelijke bochten en met 100 mogelijke nuances een andere richting kan opgaan. De feiten zijn met andere woorden essentieel, zeker bij de beoordeling van de ‘verdeling’ van grond.

In een recent arrest van 5 september 2024 verduidelijkt de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) wat onder deze eerste voorwaarde moet worden verstaan, maar richt zich daarbij niet op de ‘verdeling van grond’, maar op het ‘vrijwillige’ karakter van die verdeling.

Een gedwongen afsplitsing, zoals een kosteloze grondafstand die als vergunningsvoorwaarde werd opgelegd, activeert namelijk de verkavelingsvergunningsplicht niet

Aangezien de toepassingsvoorwaarden van de verkavelingsvergunningsplicht een verplichte chronologie hebben, nuanceert de Raad dus terecht. Want zonder vrijwillige verdeling hoeven de andere toepassingsvoorwaarden namelijk niet beoordeeld te worden.

Dat de resterende grond dus mogelijks wel zou worden overgedragen om aan woningbouw te doen, is irrelevant. Er is namelijk geen sprake van een vrijwillig verdeelde grond, waarmee de kous af is

Rijst wel nog de vraag… Had de kosteloze grondafstand in kwestie niet opgelegd moeten worden als last in plaats van als vergunningsvoorwaarde?

Lees hier het arrest