Loontransparantie anno 2027
Mr. Dieter Dejonghe en mr. Veerle Van Keirsbilck
(Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 18 februari 2027
Grensoverschrijdende sociale zekerheid
anno 2026: een update
Dhr. Bruno De Pauw (RSZ)
Webinar op vrijdag 20 november 2026
Bonusbeleid anno 2027.
Warrants en CAO nr. 90 onder de juridische loep
Mr. Mieke Deconinck en mr. Jan Lein (Claeys & Engels)
Webinar op vrijdag 29 januari 2027
Wenst u meerdere opleidingen
te volgen bij LegalLearning?
Overweeg dan zeker onze voordeelformules!
Krijg toegang tot +250 opleidingen
Live & on demand webinars
Overname van een handelszaak:
15 knelpunten onder de loep
Mr. Vanessa Ramon en mr. Mariël Van Vynckt (Cygnus Advocaten)
Webinar op donderdag 18 maart 2027
Toxisch leiderschap op de werkvloer:
juridische aspecten
Mr. Jan Hofkens en mr. Sarah Witvrouw (Lydian)
Webinar op donderdag 18 maart 2027
Wijziging van de socialezekerheidsregels bij grensoverschrijdende arbeid (Partena)
Auteur: Anne Ghysels (Partena)
Bij grensoverschrijdende arbeid in de Europese Economische Ruimte bepalen twee Europese verordeningen (EG nr. 883/2004 en EG nr. 987/2009) welke socialezekerheidswetgeving van toepassing is. Die twee verordeningen zijn onlangs gewijzigd, onder meer voor situaties waar werknemers worden gedetacheerd of tegelijkertijd in meerdere lidstaten werkzaam zijn.
Detachering
Op basis van de Europese verordeningen EG nr. 883/2004 en EG nr. 987/2009 zijn werknemers onderworpen aan de sociale zekerheid van het land waar zij hun activiteit verrichten (= wetgeving van de werkstaat). Dat is het “lex loci laboris”-principe.
Een eerste uitzondering op dat principe is de detachering: een werkgever stuurt een van zijn werknemers tijdelijk naar een andere lidstaat (gastland) dan de lidstaat waar hij is gevestigd (zendland) om daar werkzaamheden te verrichten.
Voorbeeld: een werkgever die in België is gevestigd (zendland) detacheert een werknemer naar Frankrijk (gastland) met het oog op een tijdelijke opdracht van de werknemer in die lidstaat (Frankrijk).
In dat geval en als bepaalde voorwaarden vervuld zijn, blijft de werknemer onderworpen aan de sociale zekerheid van het zendland, in ons voorbeeld België.
Voorafgaande periode
Een van de voorwaarden om deze uitzondering te kunnen toepassen, is dat de werknemer in de periode die de detachering onmiddellijk voorafgaat, gedurende minstens één maand onderworpen is geweest aan de sociale zekerheid van het zendland.
Die duur van één maand is aangepast en bedraagt nu drie maanden.
A1-aangifte
Als de detacheringsvoorwaarden zijn vervuld, moet aan de betrokken werknemer een A1-aangifte worden bezorgd.
Dat document geldt als bewijs dat de werknemer tijdens de detacheringsperiode onderworpen blijft aan de sociale zekerheid van het zendland.
De werkgever moet deze formaliteit voortaan vooraf vervullen. Het A1-document moet vóór de aanvang van de activiteiten worden aangevraagd. Deze nieuwe regeling is niet van toepassing op zakenreizen en detacheringen van heel korte duur (maximaal 3 opeenvolgende werkdagen tijdens een periode van 30 opeenvolgende dagen), met uitzondering van de bouwsector.
Het begrip “zakenreis” is nu ook gedefinieerd in de Europese verordening. Een zakenreis is een tijdelijke activiteit, al dan niet in loondienst verricht, die in de tijd beperkt is en verband houdt met de zakelijke belangen van de werkgever of, in het geval van niet in loondienst verrichte activiteiten, de betrokkene, met uitzondering van de verlening van diensten of de levering van goederen, maar met inbegrip van het bijwonen van zakelijke bijeenkomsten, culturele en wetenschappelijke evenementen, conferenties en seminars, zoals die in verband met academisch onderzoek, of het volgen van opleidingen.
De activiteiten die onder de bouwsector vallen, zijn opgesomd in de nieuwe bijlage 6 bij de Verordening EG nr. 987/2009: alle activiteiten in de bouwsector die betrekking hebben op het oprichten, het herstellen, het onderhouden, het verbouwen of het slopen van bouwwerken, en met name de volgende activiteiten: graafwerkzaamheden; andere grondwerkzaamheden; bouw; monteren en demonteren van prefab-elementen; inrichting of uitrusting; verbouwing; restauratie; herstelwerkzaamheden; ontmanteling; sloop; groot onderhoud; klein onderhoud; schilderwerk en schoonmaak; sanering.
De werkgever wordt automatisch een ontvangstbewijs toegezonden. Het is raadzaam dat te bewaren als het A1-document niet onmiddellijk wordt afgegeven. Dat ontvangstbewijs is het bewijs dat de bevoegde dienst van het zendland op de hoogte is gebracht van de detachering.
Opeenvolging van detacheringen
Als de detachering van een werknemer de maximale toegestane duur van 24 maanden heeft bereikt, mag die werknemer voortaan pas opnieuw naar dezelfde lidstaat worden gedetacheerd na een onderbreking van 2 maanden.
Vervangingsverbod
Het al bestaande vervangingsverbod wordt nader gepreciseerd: noch een werknemer, noch een zelfstandige mag worden gedetacheerd ter vervanging van een gedetacheerde werknemer of een gedetacheerde zelfstandige.
Gelijktijdige tewerkstelling in meerdere lidstaten
Een andere uitzondering op het “lex loci laboris”-principe betreft de gelijktijdige tewerkstelling van de werknemer op het grondgebied van meerdere lidstaten. De werknemer werkt in verschillende lidstaten. Hij werkt voor één of meerdere afzonderlijke en onafhankelijke werkgevers. Die werkgevers kunnen in verschillende lidstaten gevestigd zijn. De toepasselijke socialezekerheidswetgeving hangt af van verschillende criteria, waaronder het uitoefenen van substantiële werkzaamheden op het grondgebied van de woonstaat, het aantal werkgevers (een of meerdere), …
Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste nieuwigheden:
Werk en werkloosheidsuitkeringen
Als een werknemer zijn werkzaamheden verricht op het grondgebied van een lidstaat maar tegelijkertijd een werkloosheidsuitkering geniet die ten laste is van een andere lidstaat, is hij onderworpen aan de sociale zekerheid van de lidstaat die de werkloosheidsuitkering betaalt.
Verblijf buiten de EU
Als een werknemer gelijktijdig werkzaamheden verricht op het grondgebied van meerdere lidstaten maar verblijft op het grondgebied van een staat die geen lid is van de EU, is de toepasselijke socialezekerheidswetgeving altijd gebaseerd op de bepalingen van de twee Europese verordeningen, met dien verstande dat de woonplaats van de betrokkene geacht wordt gelegen te zijn in de lidstaat waar hij het grootste deel van zijn werkzaamheden in de zin van arbeidstijd op het grondgebied van de EU verricht. Er is m.a.w. sprake van een fictieve woonplaats in de EU.
Evaluatie
Om te bepalen welke socialezekerheidswetgeving van toepassing was, werd rekening gehouden met de verwachte situatie in de volgende 12 kalendermaanden.
Die beoordelingsperiode is gewijzigd: de bepaling van de toepasselijke wetgeving geldt voor een periode van maximaal 24 maanden, rekening houdend met de verwachte situatie in de volgende 12 kalendermaanden. Na afloop van de periode van 24 maanden wordt de toepasselijke wetgeving opnieuw beoordeeld in het licht van de situatie van de betrokken persoon.
Zetel van de onderneming
Als iemand in twee of meer lidstaten werkzaamheden verricht, is het mogelijk dat de socialezekerheidswetgeving bepaald moet worden op basis van de maatschappelijke zetel of de vestigingsplaats van de werkgever.
Er moet rekening worden gehouden met een reeks factoren om te bepalen waar de essentiële beslissingen van de onderneming worden genomen en waar de centrale bestuurstaken worden uitgeoefend. Dat gebeurt in het kader van een algemene beoordeling, op basis van factoren die relevant zijn voor de zaak, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met elke relevante factor naargelang de omstandigheden van het geval. De administratieve commissie legt de gedetailleerde regelingen voor de vaststelling vast.
Inwerkingtreding
De Europese verordening EG nr. 2026/2359 treedt in werking op 1 november 2026. De hierboven beschreven wijzigingen treden echter pas in werking op 2 november 2028. Tot die datum blijven de huidige regels volledig van kracht.
Er zijn overgangsmaatregelen om werkgevers en instellingen de tijd te geven zich aan de wijzigingen aan te passen.
Overgangsmaatregel
De toepassing van de Europese verordening EG nr. 2026/2359 zou kunnen leiden tot een wijziging van de toepasselijke socialezekerheidswetgeving op basis van de situatie van de betrokkene op 2 november 2028. In dat geval blijft de wetgeving die vóór 2 november 2028 van toepassing was, van kracht zolang de situatie ongewijzigd blijft, en dat uiterlijk tot 2 november 2036.
De betrokken persoon kan vragen om af te zien van deze overgangsmaatregel en de nieuwe regels onmiddellijk toe te passen. De betrokkene moet daartoe een aanvraag indienen bij de bevoegde instantie van zijn woonstaat. Aanvragen die op of vóór 2 januari 2029 worden ingediend, worden geacht te zijn ingediend op 2 november 2028. Aanvragen die na 2 januari 2029 worden ingediend, worden geacht te zijn ingediend op de eerste dag van de maand volgend op de datum van indiening.
Specifieke overgangsmaatregel voor detacheringen
Voor detacheringen geldt een specifieke overgangsregeling: de detacheringsregels zoals die bestonden vóór 1 november 2026 (dus vóór de hierboven toegelichte wijzigingen) blijven van toepassing op werknemers en zelfstandigen die vóór 2 november 2028 naar een andere lidstaat zijn gedetacheerd.
Bron: Partena
» Bekijk alle artikels: Arbeid & Sociale zekerheid














