Tijdsregistratie voor huishoudelijk personeel. Hof van Justitie 19 december 2024 (Mploy)

Auteur: Ludo Vermeulen (Mploy)

Hof van Justitie 19 december 2024, C-531/23, Loredas

Een nationale regeling en de uitlegging daarvan door de nationale rechterlijke instanties op grond waarvan huishoudelijke werkgevers zijn vrijgesteld van de verplichting om een systeem op te zetten waarmee de arbeidstijd van huishoudelijk personeel wordt geregistreerd, zijn in strijd met het HGEU en richtlijn 2003/88 over de organisatie van de arbeidstijd.

Het Hof herhaalt een aantal overweging uit zijn arrest van 14 mei 2019 in de zaak CCOO en werkt die verder uit.

De Spaanse wet legt sinds 2019 de werkgever op om de door zijn werknemers daadwerkelijk gewerkte arbeidstijd dagelijks te registreren met inbegrip van de precieze begin- en eindtijden van de werkdag van iedere werknemer. Bepaalde werkgevers, waaronder huishoudens, werden vrijgesteld van die verplichting.

Een Spaanse huishoudster vorderde loon voor overuren. Haar vordering werd in eerste aanleg afgewezen bij gebrek aan bewijs. De rechter in hoger beroep legde vervolgens de Spaanse regeling voor aan het Hof van Justitie.

Het Hof overweegt:

“Indien er geen systeem is waarmee objectief en betrouwbaar kan worden gemeten hoeveel uren de werknemer heeft gewerkt en op welke tijdstippen, en hoeveel overuren er bovenop de normale arbeidstijd zijn gemaakt, is het voor werknemers buitengewoon moeilijk, zo niet in de praktijk onmogelijk om de rechten af te dwingen die zij op grond van artikel 31, lid 2, van het Handvest en richtlijn 2003/88 hebben, teneinde daadwerkelijk gebruik te maken van de in die richtlijn vervatte beperking van de wekelijkse arbeidstijd en de in de richtlijn genoemde dagelijkse en wekelijkse minimumrusttijd.” (punt 38)

Na verdere uitvoerige overwegingen komt het Hof tot het besluit dat de Spaanse regeling die huishoudelijke werkgevers vrijstelt van de registratie van de arbeidstijd in strijd is met het Handvest van de Grondrechten van de EU en met de richtlijn 2003/88.

Het Hof herinnert de nationale rechters aan hun rol in dit verband: “In dit verband is het vaste rechtspraak dat de uit een richtlijn voortvloeiende verplichting voor de lidstaten om het ermee beoogde doel te verwezenlijken, alsook de krachtens artikel 4, lid 3, VEU op hen rustende verplichting om alle algemene of bijzondere maatregelen te treffen die geschikt zijn om de nakoming van die verplichting te verzekeren, geldt voor alle autoriteiten van de lidstaten, en dus, binnen het kader van hun bevoegdheden, ook voor de rechterlijke instanties (arrest van 14 mei 2019, CCOO, C‑55/18, EU:C:2019:402, punt 68).” (punt 47)

Betekent dat ook in België de tikklok via rechterlijke tussenkomst opnieuw zijn intrede zal doen ? Time will tell.

Voor wie er meer wil over weten: D. Ryckx, raadsheer in het arbeidshof Brussel heeft aan het CCOO-arrest een uitgebreide bijdrage gewijd in Oriëntatie 2024/9.

Bron: Mploy