Tewerkstelling buitenlandse werknemers zonder vereiste verblijfs- en werkdocumenten. Eenheid van opzet of materiële samenloop met cumul van boeten? Arbeidshof Brussel 4 juni 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Feiten

Een voedingswinkel stelde op twee verschillende data buitenlandse werknemers tewerk:

• op 30 juni 2018: werknemer K., zonder verblijfsrecht en zonder DIMONA-aangifte;
• op 4 augustus 2018: werknemer C., eveneens zonder verblijfstitel en zonder DIMONA-aangifte.

Voor beide werknemers werden telkens vier inbreuken vastgesteld:

1. tewerkstelling van een buitenlandse werknemer zonder recht op verblijf;
2. geen voorafgaande controle van de verblijfs- of arbeidsvergunning;
3. geen bijhouding van de vereiste verblijfsdocumenten of gegevens;
4. tewerkstelling zonder arbeidskaart of werkvergunning.

De administratie legde aanvankelijk één administratieve geldboete van 18.000 euro op.

De arbeidsrechtbank verminderde die tot 9.600 euro.

Beoordeling door het arbeidshof

Het arbeidshof oordeelde dat de vier inbreuken op elke afzonderlijke datum verbonden waren door eenheid van opzet. Per datum moest daarom slechts de zwaarste boete worden opgelegd.

De feiten van 30 juni en 4 augustus 2018 vormden daarentegen volgens het hof geen voortgezette inbreuk met één gemeenschappelijk opzet, maar materiële samenloop van inbreuken. Doorslaggevend waren onder meer:

• de verschillende omstandigheden waarin de werknemers waren aangeworven;
• het feit dat de zaakvoerder na de eerste controle en verhoren wist dat hij inbreuken had gepleegd;
• de omstandigheid dat hij ongeveer een maand later opnieuw dezelfde inbreuken pleegde ten aanzien van een andere werknemer.

Het hof kwalificeerde dit als een vorm van volharding in de sociale delinquentie, niet als de voortzetting van één enkele strafbare intentie.

Bedrag van de boete

Het hof bepaalde de boete als volgt:

Bij de begroting hield het hof rekening met:

• het ontbreken van eerdere antecedenten voor de eerste feiten;
• het eerdere optreden van de inspectiediensten als verzwarend element voor de tweede feiten;
• de lange termijn van meer dan vijf jaar tussen de vaststellingen en de administratieve beslissing als verzachtende factor.

Uitspraak

Het hoger beroep van de administratie werd gedeeltelijk gegrond verklaard. Het arbeidshof hervormde het vonnis en veroordeelde de vennootschap tot betaling van:

• 14.400 euro administratieve geldboete;
• 1.726,74 euro rechtsplegingsvergoeding voor de eerste aanleg;
• 1.726,74 euro rechtsplegingsvergoeding voor het hoger beroep;
• 26 euro bijdrage aan het Begrotingsfonds voor de juridische tweedelijnsbijstand.

De vragen over uitstel en betalingstermijnen werden niet opnieuw onderzocht, omdat de vennootschap daartegen geen incidenteel beroep had ingesteld.

Rechtsregel

De kern van het arrest is dat identieke sociale inbreuken bij verschillende werknemers niet automatisch door één eenheid van opzet worden verenigd. Wanneer de werkgever na een eerste controle en waarschuwing opnieuw dezelfde inbreuken pleegt, kan sprake zijn van materiële samenloop, zodat de boeten worden gecumuleerd binnen de wettelijke grenzen.

Lees hier het arrest