Sociale partners zijn geland. NAR bereikt akkoord over hervorming eindeloopbanen (Claeys & Engels)

Auteur: Claeys & Engels

In navolging van het regeerakkoord heeft de NAR op 21 oktober 2025 verschillende collectieve arbeidsovereenkomsten gesloten. Deze cao’s hebben o.a. betrekking op de geplande hervorming van het stelsel van de landingsbanen, met als doel werknemers te stimuleren langer actief te blijven op de arbeidsmarkt. De maatregelen die de regering hiervoor al heeft genomen werden geconcretiseerd in een KB van 5 september 2025 dat werd gepubliceerd op 30 oktober 2025. Vanaf 2026 zal het aantal jaren beroepsverleden om recht te hebben op een landingsbaan en op onderbrekingsuitkeringen stapsgewijs verhoogd worden tot 2030. Voor vrouwelijke werknemers geldt een aangepast tijdpad.

Aanleiding wijziging stelsel

Op 21 oktober 2025 heeft de Nationale Arbeidsraad (NAR) meerdere collectieve arbeidsovereenkomsten afgesloten in het kader van de hervorming van de eindeloopbaanregelingen. Deze hervormingen vloeien voort uit het regeerakkoord van de regering-De Wever, die inzet op een ambitieus arbeidsmarktbeleid met als doel mensen langer aan het werk te houden. Om dat mogelijk te maken, werd o.a. het bestaande stelsel van tijdskrediet voor eindeloopbanen herbekeken als instrument voor een betere werk-privébalans.

Oud stelsel

Op dit moment heeft een werknemer in principe recht op tijdskrediet eindeloopbaan zodra hij of zij de leeftijd van 55 jaar bereikt en een beroepsverleden van minstens 25 jaar kan aantonen, naast het vervullen van bijkomende voorwaarden inzake tewerkstelling en anciënniteit. Op deze algemene regel bestaan enkele uitzonderingen, waarbij het mogelijk is om al vanaf 50 jaar gebruik te maken van het stelsel van landingsbanen.

Werknemers hebben echter maar recht op uitkeringen vanaf 60 jaar (en 55 jaar in de uitzonderingsregimes).

Regeerakkoord

Het regeerakkoord beoogde een nieuwe regeling te introduceren waarbij werknemers vanaf 55 jaar deeltijds konden blijven werken, op voorwaarde dat zij een loopbaan hadden als loontrekkende die tussen 2025 en 2030 geleidelijk zou worden verlengd. In 2025 zou een vereiste van minstens 30 jaar beroepsverleden worden ingevoerd, met jaarlijks minimaal 156 gewerkte dagen. Tegen 2030 zou dit worden opgetrokken tot 35 jaar.

Bij de uitwerking van deze regeling werd bewust gekozen voor een lager aantal gewerkte dagen per jaar, als antwoord op de kritiek dat de regeling een discriminatie op basis van gender zou kunnen vormen.

Nieuw stelsel

In de cao’s die op 21 oktober 2025 zijn afgesloten en vanaf 1 januari 2026 van kracht worden, hebben de sociale partners gekozen voor andere maatregelen die hetzelfde doel nastreven: het stimuleren van langere loopbanen met aandacht voor de bestaande ongelijkheid.

Er is beslist om het aantal vereiste beroepsjaren geleidelijk te verhogen, met behoud van de bestaande norm van 312 gewerkte of gelijkgestelde dagen per jaar en dus zonder minimumnorm van gewerkte dagen. Daarbij werd een afwijkend tijdspad uitgewerkt voor vrouwelijke werknemers, dat rekening houdt met hun specifieke loopbaanrealiteit. De graduele verhoging geldt zowel voor het recht op een landingsbaan zelf als voor de onderbrekingsuitkeringen.

Daarnaast geldt voortaan als algemene regel dat het stelsel van landingsbanen pas toegankelijk is vanaf de leeftijd van 60 jaar. Voor deze maatregel is geen afzonderlijke cao vereist.

Er blijven uitzonderingen bestaan waarbij werknemers al vanaf 55 jaar een landingsbaan kunnen opnemen. In deze gevallen is wel vereist dat er een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of ondernemingsniveau van toepassing is. Het gaat om situaties waarin een beroepsverleden van minstens 25 jaar vereist is:

• tewerkstelling in een onderneming in herstructurering of in moeilijkheden;
• uitoefening van een zwaar beroep (werk in wisselende ploegen, werk in onderbroken diensten en nachtarbeid);
• ongeschiktheid om een activiteit in de bouwsector te blijven uitoefenen;
• werknemer zijn in de doelgroep die onder PC 327 (maatwerkbedrijven en sociale werkplaatsen) valt.

Ook het stelsel van de lange loopbaan met 35 jaar beroepsverleden en een leeftijd van 55 jaar blijft behouden.

Vanaf 2026 krijgen ook voltijdse werknemers met een arbeidsregeling van minder dan vijf dagen per week het recht om een 1/5de loopbaanvermindering aan te vragen. Dit was voordien niet mogelijk.

Aandachtspunt

Vanaf 1 januari 2026 moeten werknemers in principe 60 jaar zijn om recht te hebben op een tijdskrediet eindeloopbaan. Ook het vereiste aantal jaren beroepsverleden stijgt vanaf dan geleidelijk tot 2030, met een afwijkend tijdspad voor mannen en vrouwen. De berekeningsregel voor de jaren beroepsverleden wordt niet fundamenteel gewijzigd.

Bron: Claeys & Engels