Sociale fraude. Valse onderaannemings-contracten en valse facturen. Cass. 21 januari 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Een twintigtal arbeiders waren tewerkgesteld op de werven van een hoofdaannemer, maar deze arbeidskrachten waren kunstmatig verbonden aan een tiental onderaannemingsbedrijven die in werkelijkheid geen enkele reële economische activiteit uitoefenden.

Dezelfde arbeiders verschoven telkens van de ene fictieve vennootschap naar de andere op het moment dat de eerstgenoemde failliet gaat. Deze vennootschappen voldeden niet aan hun sociale en fiscale verplichtingen en waren niet de werkelijke werkgevers van de arbeiders die in feite tewerkgesteld waren ten behoeve van de beklaagden.

Onderbouwd door valse onderaannemingscontracten en valse facturen maakte dit systeem het voor de echte werkgever mogelijk om te ontsnappen aan de betaling van de sociale bijdragen die verschuldigd zijn bij de tewerkstelling van werknemers, en dit voor een bedrag van 1.839.507 euro. Het stelde hem eveneens in staat om de individuele arbeidskost af te wentelen op de gemeenschap doordat de bestuurders van de fictieve vennootschappen de actieve arbeiders op de achttien door de hoofdaannemer aan de eerstelijns-onderaannemers toevertrouwde werven economisch werkloos stelden.

Volgens het arrest van het Hof van Beroep te Brussel van 15 april 2025 :

• bevestigen de gesprekken die in het kader van het telefonieonderzoek werden geanalyseerd dat bepaalde leden van de directie van de hoofdaannemer wel degelijk op de hoogte waren van het opgezette systeem;
• stonden, met het oog op het beheer van de tewerkgestelde arbeiders, de werfleiders en sommige exploitatieverantwoordelijken van de beklaagde vennootschappen in rechtstreeks contact met J.-C. C., zaakvoerder van een van de twee eerstelijns-onderaannemers en het brein achter het systeem, zonder dat er contact werd opgenomen met de rechtspersonen die volgens de schijn deze bevoegdheid moesten uitoefenen;
• blijkt uit de analyse van de e-mailberichten die na de huiszoekingen bij de hoofdaannemer werden uitgevoerd, dat er binnen diens onderneming een e-mailwisseling heeft plaatsgevonden waaruit blijkt dat de exploitatieverantwoordelijke door een kaderlid op de hoogte werd gebracht van het systeem dat erin bestond de arbeiders elke drie tot zes maanden van de ene onderaannemingsvennootschap naar de andere te laten overstappen;
• werd dit systeem opgezet met het oog op het minimaliseren van de sociale kosten.

Op basis van deze feitelijke vaststellingen besloot het arrest dat de hoofdaannemer bewust en vrijwillig deel heeft uitgemaakt van een organisatie die gebruikmaakte van een commerciële structuur, ontworpen om de uitvoering in haar voordeel van een sociale fraude te verbergen of te vergemakkelijken.

Het Hof van Cassatie vernietigt op 21 januari 2026 het arrest in zoverre het uitspraak doet over de straf die kan worden opgelegd aan de hoofdaannemer, alsook over de bijdragen aan het Fonds voor hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden, die met deze veroordelingen samenhangen, maar verwerpt de cassatieberoepen voor het overige.

Lees hier het arrest