Sociaal Strafwetboek vanaf 1 juli 2024: probleem met grondwettigheid? Hof van Beroep Luik 23 oktober 2025 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

De feiten

De beklaagde wordt verweten dat hij zich gedurende de periode van 15 december 2022 tot 30 september 2023 meermaals aan de verhindering van toezicht door de sociale inspectie zou hebben schuldig gemaakt. Voor elk van deze inbreuken gaat het om zeven betrokken werknemers. Indien één of meerdere van deze tenlasteleggingen zouden worden bewezen, dient een vraag omtrent de werking van de toepassing van de wet in de tijd opgelost te worden. In casu gold op het ogenblik van het plegen van de tenlastegelegde feiten ten aanzien van de beklaagde, dat artikel 209 van het Sociaal Strafwetboek bepaalde dat verhindering van toezicht bestraft wordt met een sanctie van niveau 4 en dat de geldboete werd vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers. Thans wordt dezelfde gedraging nog steeds strafbaar gesteld en gesanctioneerd met niveau 4, maar de geldboete mag nu worden vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers (dat is nu facultatief).

Voorts bepaalde, op de datum van het plegen van de tenlastegelegde feiten, artikel 101 van het Sociaal Strafwetboek dat een sanctie van niveau 4 bestond uit gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een geldboete van 600 tot 6.000 euro, of uit slechts één van deze straffen. Momenteel voorziet datzelfde artikel 101 dat de sanctie van niveau 4 bestaat uit gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een geldboete van 600 tot 7.000 euro.

De vragen die het Hof van Beroep te Luik heeft

• Vormen de artikelen 101 en 209 van het Sociaal Strafwetboek, zoals gewijzigd door de wet van 15 mei 2024 tot wijziging van het sociaal strafrecht en diverse bepalingen in het arbeidsrecht, die in werking is getreden op 1 juli 2024, een schending van de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, gelezen in samenhang met artikel 7.1 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, indien zij worden geïnterpreteerd als niet van toepassing op een beklaagde die wordt vervolgd wegens belemmering van het toezicht, wanneer dit feit werd gepleegd vóór hun inwerkingtreding, terwijl de nieuwe wet – hoewel het het maximum van geldboete van niveau 4 verhoogt – de vermenigvuldiging van de boete met het aantal betrokken werknemers facultatief maakt, zodat zij in concreto, bij een identieke minimale geldboete, milder is dan de oude wet?
• Schendt artikel 2 van het Strafwetboek de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, gelezen in samenhang met artikel 7.1 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, indien het aldus wordt geïnterpreteerd dat de vermenigvuldiging met het aantal betrokken werknemers van de geldboete van niveau 4 die de belemmering van het toezicht sanctioneert – zoals strafbaar gesteld in artikel 209 van het Sociaal Strafwetboek, in de versie opgenomen in de wet van 15 mei 2024 tot wijziging van het sociaal strafrecht en diverse bepalingen in het arbeidsrecht, die in werking is getreden op 1 juli 2024 – als voortaan strenger dan vóór deze wijziging moet worden beschouwd en dus niet retroactief mag werken?

Lees hier het arrest