Overname van een handelszaak:
15 knelpunten onder de loep
Mr. Vanessa Ramon en mr. Mariël Van Vynckt (Cygnus Advocaten)
Webinar op donderdag 18 maart 2027
Toxisch leiderschap op de werkvloer:
juridische aspecten
Mr. Jan Hofkens en mr. Sarah Witvrouw (Lydian)
Webinar op donderdag 18 maart 2027
Bonusbeleid anno 2027.
Warrants en CAO nr. 90 onder de juridische loep
Mr. Mieke Deconinck en mr. Jan Lein (Claeys & Engels)
Webinar op vrijdag 29 januari 2027
Wenst u meerdere opleidingen
te volgen bij LegalLearning?
Overweeg dan zeker onze voordeelformules!
Krijg toegang tot +250 opleidingen
Live & on demand webinars
Loontransparantie anno 2027
Mr. Dieter Dejonghe en mr. Veerle Van Keirsbilck
(Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 18 februari 2027
Ontslag van A tot Z anno 2027
Mr. Kato Aerts, mr. Katrien Coenen
en mr. Sarah Witvrouw (Lydian)
Webinar op donderdag 25 februari 2027
Ontdek de 10 belangrijkste HR-aandachtspunten voor het jaareinde (Partena)
Auteur: Arian Roelens (Partena)
Het einde van het jaar brengt heel wat HR-verplichtingen mee. Welke controles en berekeningen moet je in 2026 nog uitvoeren? En waarop bereid je je nu al best voor?
In deze checklist vind je de 10 belangrijkste aandachtspunten om het jaar correct af te sluiten en goed voorbereid aan 2027 te beginnen.
1. Leg de collectieve vervangingsfeestdagen voor 2027 vast
Feestdagen die samenvallen met een gewone inactiviteitsdag in de onderneming (doorgaans zaterdag en/of zondag) moeten vervangen worden door een andere dag waarop normaal wel wordt gewerkt.
De vervangingsfeestdagen kunnen vastgelegd worden op:
- sectorniveau;
- ondernemingsniveau;
- individueel niveau.
Leg je de vervangingsfeestdagen voor 2027 collectief vast in je onderneming dan moet je deze uiterlijk vóór 15 december 2026 bekendmaken aan je werknemers.
Dit doe je door een ondertekend en gedateerd bericht uit te hangen in de lokalen van de onderneming.
Een kopie van dit bericht moet bovendien als bijlage toegevoegd worden aan het arbeidsreglement en verstuurd worden naar de Sociale Inspectie.
2. Leg – indien gewenst – de collectieve vakantie voor 2027 vast
De vakantieperiodes in je onderneming kunnen individueel of collectief vastgelegd worden.
De data van de collectieve vakantie worden in principe bepaald door de ondernemingsraad.
Bij gebrek aan een ondernemingsraad of een beslissing ervan, worden de periodes van collectieve sluiting vastgelegd in een (unaniem) akkoord tussen de werkgever en de vakbondsafvaardiging of, bij gebreke hieraan, de werknemers.
Dit akkoord kan afspraken bevatten over de opname van het resterend saldo aan vakantiedagen die niet tijdens de collectieve sluiting worden opgenomen.
De data van collectieve sluiting van de onderneming moeten verplicht worden opgenomen in het arbeidsreglement.
Van zodra er een akkoord is over de data van collectieve vakantie, moet de werkgever de data bekendmaken door aanplakking in de onderneming, een kopie versturen aan de werknemers en een exemplaar overmaken aan de directie Toezicht op de sociale wetten.
Om praktische redenen is het aangewezen om de data van de collectieve vakantie voor 2027 nog vóór het einde van 2026 aan je medewerkers bekend te maken.
3. Controleer het vakantiesaldo en de mogelijke overdracht van wettelijke vakantiedagen
Principe
Wettelijke vakantiedagen moeten in principe verplicht worden opgenomen voor 31 december van het lopende vakantiejaar. Overdracht naar het volgend kalenderjaar is in principe verboden.
Onmogelijkheid wegens bepaalde schorsingen
Werknemers die zich op het einde van het vakantiejaar in de onmogelijkheid bevinden om hun resterend saldo wettelijke vakantiedagen op te nemen door één of meerdere van de hieronder vermelde schorsingen van hun arbeidsovereenkomst, kunnen deze wettelijke vakantiedagen overdragen naar de volgende twee kalenderjaren:
- arbeidsongeval of beroepsziekte;
- ongeval of ziekte van gemeen recht;
- moederschapsrust;
- omgezette moederschapsrust (voor de vader of meemoeder);
- profylactisch verlof (stopzetting van de arbeid ingevolge een profylactische maatregel wanneer de werknemer in contact is gekomen met iemand die aangetast is door een besmettelijke ziekte);
- geboorteverlof;
- adoptieverlof;
- pleegzorgverlof;
- pleegouderverlof.
Het vakantiegeld voor deze dagen moet voor de bediende uiterlijk op 31 december worden uitbetaald. Arbeiders hebben hun vakantiegeld al van hun vakantiekas ontvangen en hebben bijgevolg geen recht meer op een bijkomende betaling.
De overgedragen vakantiedagen kunnen worden opgenomen bij de werkgever bij wie de vakantiedagen werden overgedragen, maar ook bij een eventuele volgende werkgever. Wanneer je werknemer deze overgedragen vakantiedagen opneemt ontvangt hij hiervoor geen loon of vakantiegeld meer.
Overmacht wegens andere redenen zonder overdracht
Wanneer een bediende op het einde van het jaar in de onmogelijkheid verkeert om zijn saldo van wettelijke vakantiedagen op te nemen wegens een andere vorm van overmacht dan de hierboven vermelde situaties, dan ontvangt de bediende wel het verschuldigde vakantiegeld.
De niet-opgenomen vakantiedagen kunnen in dat geval echter niet worden overgedragen naar een later tijdstip.
Bijvoorbeeld bij een volledige werkverwijdering als maatregel van moederschapsbescherming die voortduurt tot het einde van het jaar, in geval van tijdelijke werkloosheid overmacht wegens medische redenen, voltijdse thematische verloven… .
Op dit vakantiegeld moeten de gewone sociale zekerheidsbijdragen worden betaald.
4. Verifieer of je werknemer zijn wettelijke feestdagen opnam in 2026
Ga na of je werknemers alle feestdagen en eventuele vervangingsfeestdagen waarop ze in 2026 recht hebben effectief hebben opgenomen.
Houd hierbij rekening met de volgende principes:
- De arbeidsovereenkomst van de werknemer is niet geschorst:
- Voltijdse werknemers: hebben recht op 10 feestdagen per jaar
- Deeltijdse werknemers: de concrete regels voor het recht op feestdagen is verschillend voor deeltijdse werknemers met een vast of variabel rooster.
- De arbeidsovereenkomst van de werknemer is geschorst:
Het recht op feestdagen hangt af van de reden van schorsing:
- Jaarlijkse vakantie: de werknemer behoudt onbeperkt zijn recht op loon voor de feestdag.
- Ziekte, ongeval, arbeidsongeval, zwangerschaps-of bevallingsrust, staking:
de werknemer heeft recht op loon voor de feestdagen die vallen binnen de periode van 30 dagen na de aanvang van de schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. - Andere vormen van schorsing/overmacht zoals tijdelijke werkloosheid:
de werknemer heeft recht op feestdagen die vallen binnen een periode van 14 dagen na de aanvang van deze schorsing.
Indien feestdagen niet konden worden opgenomen dan moeten ze worden uitbetaald aan het feestdagenloon.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan de werknemer die op een feestdag heeft gewerkt en de vervangingsrust niet heeft opgenomen.
Bij de berekening van het feestdagenloon moet je rekening houden met de toepasselijke looncomponenten, waaronder eventueel commissieloon.
5. Ga na of je werknemer zijn ADV-dagen heeft opgenomen
Werknemers die prestaties leveren boven de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur die in de onderneming geldt, bouwen in bepaalde arbeidsregelingen ADV-dagen (arbeidsduurverminderingsdagen) op.
Deze dagen dienen ertoe de gemiddelde arbeidsduur over de referteperiode te respecteren.
Wanneer de gemiddelde arbeidsduur over het kalenderjaar moet worden nageleefd, moeten de opgebouwde ADV-dagen vóór het einde van die referteperiode worden opgenomen.
6. Bereken de eindejaarspremie en/of eventuele jaarlijkse (cao-)premie en ecocheques
Controleer of de betrokken werknemers recht hebben op een eindejaarspremie en/of jaarlijkse sectorale cao-premie.
Bereken het verschuldigde bedrag op basis van de toepasselijke sectorale cao’s, rekening houdend met de voorziene gelijkstellingen van afwezigheidsperiodes.
In bepaalde sectoren worden in de maand december ecocheques toegekend aan werknemers. Controleer de toekenningsvoorwaarden en bereken het bedrag waarop elke werknemer recht heeft, rekening houdend met de geldende sectorale regels en eventuele gelijkgestelde periodes.
7. Ga na of er een decemberafrekening bij vermindering arbeidsduur berekend moet worden
Indien de arbeidsduur van een bediende in de loop van 2026 verminderd is (bijvoorbeeld door deeltijds tijdskrediet of vrijwillige deeltijdse tewerkstelling), moet in december een afrekening van het vakantiegeld gebeuren.
Hierbij wordt nagegaan of de bediende, rekening houdend met zijn prestaties en gelijkgestelde periodes in het vakantiedienstjaar, voldoende vakantiegeld heeft ontvangen. Vervolgens wordt berekend hoeveel enkel, dubbel en extra dubbel vakantiegeld nog verschuldigd is.
In het daaropvolgende jaar wordt indien nodig ook het compensatievakantiegeld berekend.
Hierbij wordt gecontroleerd of de bediende voldoende vakantiegeld ontvangen heeft in het vakantiedienstjaar op basis van de prestaties en gelijkgestelde afwezigheden in het vakantiedienstjaar.
8. Voorbereiding van het evaluatie-en verloningsbeleid voor 2027
Het jaareinde is een ideaal moment om je evaluatie- en verloningsbeleid onder de loep te nemen. Hou hierbij rekening met de aangekondigde ontwikkelingen rond loontransparantie en het mobiliteitsbudget.
9. Check je arbeidsreglement
Ga na of je arbeidsreglement nog actueel is en in overeenstemming met de geldende wetgeving.
Kijk zeker tijdig na of het arbeidsreglement o.a. het volgende bevat:
- de uurroosters voor voltijders;
- de glijdende uurroosters;
- de rustpauzes;
- …
Controleer daarnaast of het arbeidsreglement rekening houdt met recente wetswijzigingen en of de verplichte vermeldingen correct zijn opgenomen.
Denk hierbij onder andere aan het actief afwezigheidsbeleid, het algemene kader van de gewone arbeidstijd en de verkorte opzeggingstermijnen tijdens de eerste zes maanden van de tewerkstelling.
10. Bepaal welke accenten je in 2027 wil leggen en welke aanpassingen je aan je huidige beleid overweegt
Bekijk de mogelijkheden voor een flexibelere arbeidsorganisatie. Wil je de arbeidstijd beter afstemmen op de drukke en rustige periodes binnen je onderneming?
Volg dan de aangekondigde wijzigingen rond arbeidsflexibiliteit, waaronder de individuele annualisering van de arbeidsduur. Onderzoek welke mogelijkheden aansluiten bij je sector en onderneming.
Breng niet alleen de voordelen voor je planning in kaart, maar ook de voorwaarden, de gevolgen voor je werknemers en de impact op de loonkosten.
Houd hierbij rekening met de definitieve regelgeving en de datum waarop de nieuwe maatregelen van toepassing worden.
Bron: Partena
» Bekijk alle artikels: Arbeid & Sociale zekerheid














