Nieuwe regels voor nachtarbeid vanaf 1 april 2026 (Acerta)

Auteur: Acerta

De federale regering moderniseert het arbeidsrecht. Een ontwerp van wet, neergelegd in de Kamer, versoepelt de regels rond nachtarbeid. Het algemene verbod op nachtwerk verdwijnt. Voor de distributiesector en e-commerce geldt een nieuwe definitie van nachtarbeid. De nieuwe regels gaan in op 1 april 2026 en moeten de concurrentiepositie van België verbeteren.

Opgelet: het gaat voorlopig nog om een ontwerp van wet, neergelegd in de Kamer. We geven hieronder een stand van zaken op basis van de informatie waarover we nu beschikken. De teksten kunnen nog wijzigen. Het is wachten op de definitieve teksten en publicatie in het Belgisch Staatsblad. Wil je graag een volledig overzicht van de wijzigingen in deze ontwerpwet, kijk dan hier.

Verdwijnen verbod op nachtarbeid (20.00 uur – 06.00 uur)

Vandaag is nachtarbeid in principe verboden. Werknemers voeren nachtarbeid uit wanneer ze werken tussen 20.00 uur en 06.00 uur. Je mag het enkel invoeren als je activiteit onder een van de vele wettelijke uitzonderingen valt.

Het nieuwe wetsontwerp schrapt dit algemene verbod. Hierdoor wordt de lange lijst met uitzonderingen in de wet overbodig en verdwijnt ze. Zo verdwijnt ook het verbod om bouwwerken uit te voeren na 19 uur. ’s Nachts werknemers tewerkstellen wordt algemeen mogelijk, al zal je nog wel de correcte procedure moeten volgen om het te kunnen invoeren.

De standaardperiode voor nachtarbeid blijft wel van 20.00 uur tot 06.00 uur, behalve voor de distributiesector en aanverwante sectoren.

Speciale regeling voor distributie, aanverwante sectoren en e-commerce

Nachtarbeid tussen 23.00 uur en 06.00 uur

De grootste wijziging is er voor de distributiesector en aanverwante sectoren, met inbegrip van de  e-commerce. Voor deze sectoren wordt nachtarbeid de periode tussen 23.00 uur en 06.00 uur. Deze aanpassing moet de concurrentiepositie ten opzichte van onze buurlanden versterken.

Definitie distributie en aanverwante sectoren

Wanneer we het hebben over ‘distributie en aanverwante sectoren’ gaat het over:

• Bpost
• Ondernemingen uit de privésector die tegelijk voldoen aan de volgende twee voorwaarden:
  • én behoren tot één van onderstaande sectoren
    • 100: Aanvullend paritaire comité voor de werklieden
    • 119: Handel in voedingswaren
    • 125.03: Houthandel
    • 127: Handel in brandstoffen
    • 140.03: Wegvervoer en de logistiek voor rekening van derden
    • 149.01: Elektriciens: installatie en distributie
    • 149.04: Metaalhandel
    • 200: Aanvullend paritaire comité voor de bedienden
    • 201:  Zelfstandige kleinhandel
    • 202: Bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren
    • 202.01: Middelgrote levensmiddelenbedrijven
    • 226:  Bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek
    • 311: Grote kleinhandelszaken
    • 312: Warenhuizen
  • én één van volgende activiteiten uitoefenen
    • detailhandel
    • groothandel
    • logistieke activiteiten voor rekening van derden
    • elektronische handel

Wat betreft de detailhandel gaat het om winkels die verkopen aan particulieren, op voorwaarde dat dit geheel of gedeeltelijk online gebeurt. Een fysieke winkel zonder online platform valt hier dus niet onder. Een uitzondering geldt voor krantenwinkels, nachtwinkels en winkels in tankstations, die niet online actief moeten zijn.

Wat met de premies?

Werknemers die vóór 1 april 2026 al ’s nachts tewerkgesteld waren in een onderneming in de distributie of een aanverwante sector, behouden hun koopkracht. Bestaande premies en voordelen voor nachtwerk blijven onveranderd gelden voor prestaties tussen 20.00 uur en 06.00 uur.

Wil een werkgever toch aanpassingen doen, dan kan daarvoor een collectief akkoord gesloten worden en afgetoetst worden bij het paritair comité dat vervolgens een aanbeveling zal doen. Dit is wel enkel mogelijk indien de onderneming zich in economische moeilijkheden bevindt.

Voor nieuwe werknemers die starten vanaf of na 1 april 2026 zullen de bestaande premies enkel nog verschuldigd zijn voor prestaties binnen de nieuwe definitie van nachtarbeid (van 23.00 tot 06.00 uur). De sectoren of de werkgever kunnen hier van afwijken, op voorwaarde dat de afwijking in werking treedt na 1 april 2026. Het bedrag van de premie moet daarbij minimaal gelijk zijn aan de premie die wordt vastgelegd in cao nr. 49.

Werknemers die in de periode van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2026  tewerkgesteld waren als werknemer of uitzendkracht op basis van een andere arbeidsovereenkomst bij dezelfde werkgever of als uitzendkracht worden beschouwd als bestaande werknemers en behouden dus de premieregeling die van toepassing was voor 1 april 2026.

Eenvoudigere invoering

Zoals nu al het geval is, zal je nachtarbeid (tussen 20.00 en 06.00 uur) kunnen invoeren via de normale procedure voor wijziging van het arbeidsreglement. Wordt er in de onderneming geen overeenstemming gevonden over de vooropgestelde wijziging, dan treedt er een verzoeningsprocedure in werking waarbij de inspecteur van de Inspectie Toezicht op de Sociale wetten betrokken is. Voortaan is hierbij een nieuwe mogelijkheid voorzien. De bevoegde ambtenaar kan de wettigheid van het arbeidsreglement bevestigen, waarna het arbeidsreglement met de nachtroosters alsnog in werking zal treden.

Gaat het om een arbeidsregeling met nachtprestaties (prestaties die gewoonlijk tussen 24.00 en 05.00 uur worden uitgevoerd), dan kan er in alle sectoren, naast de mogelijkheid om te werken via het arbeidsreglement, gebruik gemaakt worden van een cao die wordt gesloten met de vakbonden van alle in de onderneming aanwezige vakorganisaties.

De invoering van een arbeidsregeling met nachtprestaties voor de distributie en aanverwante sectoren wordt zelfs nog eenvoudiger. De invoering kan via:

• een gewone cao, gesloten met één in de onderneming aanwezige vakorganisatie, of
• een aanpassing van het arbeidsreglement. Blokkeert de procedure, dan is er een nieuwe mogelijkheid voorzien. De bevoegde ambtenaar kan de wettigheid van het arbeidsreglement bevestigen, waarna het arbeidsreglement met de nachtroosters alsnog in werking zal treden.

Voor het uitvoeren van logistieke en ondersteunende diensten verbonden aan elektronische handel (die niet zouden vallen onder de definitie van distributie en aanverwante sectoren)  wordt herhaald dat de invoering van nachtarbeid, al dan niet in een arbeidsregeling met nachtprestaties, kan ingevoerd worden via het sluiten van een gewone cao, gesloten met één representatieve vakorganisatie. Dat was al zo en deze mogelijkheid blijft behouden.

Samenvattend overzicht wijzigingen procedure invoering

Fiscale aandachtspunten

Ondernemingen waarin nachtarbeid wordt verricht kunnen onder bepaalde voorwaarden van een vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing (BV) genieten. Daarvoor moeten er echter een aantal voorwaarden vervuld zijn.

Zo moeten de prestaties verricht zijn tussen 20 en 6 uur en moet ten minste een derde van de arbeidstijd van de betrokken werknemer in dat tijdvak worden verricht (op maandbasis). Daarnaast moet een nachtpremie worden toegekend:

• die opgelegd is in een cao, het arbeidsreglement of in de arbeidsovereenkomst, en
• die de bezoldiging voor het gewerkte uur in nachtarbeid met ten minste 12% doet toenemen.

Het is nog onduidelijk welke impact de nieuwe arbeidsrechtelijke regels rond nachtarbeid precies zullen hebben op deze vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing.

Timing

Deze nieuwe regels zijn nog niet definitief. Ze maken deel uit van een wetsontwerp. De geplande inwerkingtreding is 1 april 2026.

Acerta houdt je op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

_^Bron: 

• _{^{Wetsontwerp diverse arbeidsbepalingen, KAMER, 2025-2026, 3 februari 2026, nr. 56- 1324/001}}
• _{^{Wetsontwerp houdende wijzigingen met betrekking tot de regeling van de vrijwillige overuren en van het Sociaal Strafwetboek, KAMER 2025-2026, 3 februari 2026, nr. 56-1333/001}}

Bron: Acerta