Mantelzorgverlof: veranderingen vanaf 1 juli 2026 (Partena)

Auteur: Béatrice Verelst (Partena)

Mantelzorgverlof is een van de vier vormen van thematisch verlof (de andere drie zijn ouderschapsverlof, palliatief verlof en verlof voor medische bijstand). Sinds 2019 heeft een werknemer die door het ziekenfonds erkend is als mantelzorger, recht op verlof in de vorm van een volledige schorsing, een vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking of een loopbaanvermindering met 1/5.  Vanaf 1 juli 2026 zal dat verlof voor een langere periode en op een flexibelere manier kunnen worden opgenomen.

Kort overzicht van de voorwaarden om voor dit verlof in aanmerking te komen

Om aanspraak te kunnen maken op mantelzorgverlof moet de werknemer erkend zijn als “mantelzorger”. Die erkenning kan worden verkregen door een modelformulier van een verklaring op erewoord in te dienen bij het ziekenfonds.

Een mantelzorger moet zich ertoe verbinden een zorgbehoevende persoon doorlopende of regelmatige hulp en bijstand te verlenen.

Pas wanneer de werknemer die erkenning heeft verkregen, kan hij aanspraak maken op mantelzorg. De RVA kent onderbrekingsuitkeringen toe.

Wat verandert er?

Aangezien er in onze samenleving een toenemende nood is aan zorg en ondersteuning voor alle leeftijdsgroepen van de bevolking, moeten door het ziekenfonds erkende mantelzorgers onder de beste voorwaarden de uitvoering van hun arbeidsovereenkomst volledig kunnen schorsen of kunnen opteren voor een vermindering van hun arbeidsprestaties.  Een aanpassing van de bestaande wetgeving drong zich op. 

De erkenningsperiode voor mantelzorgers wordt opgetrokken van één jaar naar twee jaar. Bovendien vervalt de erkenning als “mantelzorger” niet langer als de zorgbehoevende deeltijds in een residentiële setting verblijft (de zorgbehoevende persoon verblijft er m.a.w. niet gedurende minstens 1 dag per week of minstens 30 dagen per jaar).

Andere nieuwigheden hebben specifiek betrekking op het mantelzorgverlof: 

Verlenging van het verlof

De duur van het verlof voor mantelzorgers wordt als volgt verlengd:

• 6 maanden (in plaats van 3) bij een volledige schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst;
• 12 maanden (in plaats van 6) bij een vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking;
• 30 maanden (in plaats van 6) bij verlof in de vorm van een loopbaanvermindering met 1/5.

De duur van het verlof blijft, over de volledige loopbaan, vastgesteld op het equivalent van zes maanden volledige schorsing.

Flexibilisering van het verlof

Op voorwaarde dat de werkgever akkoord gaat, zal het mantelzorgverlof in de vorm van een volledige schorsing of een vermindering tot een halftijdse betrekking als volgt kunnen worden opgesplitst:

• In de vorm van een volledige schorsing: mogelijkheid om het verlof op te splitsen in weken; 
• In de vorm van een vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking: mogelijkheid om het verlof op te splitsen in maanden.

Mantelzorgverlof in de vorm van een loopbaanvermindering met 1/5 blijft mogelijk per periode van twee maanden of een veelvoud daarvan; er is geen bijzondere flexibiliteit.

Inwerkingtreding?

Zowel de verlenging van het mantelzorgverlof als de flexibilisering zijn van toepassing op alle aanvragen voor mantelzorgverlof die vanaf 1 juli 2026 bij de werkgever worden ingediend.

Een ontwerp van koninklijk besluit moet nog een duidelijker overzicht geven van dat recht op mantelzorgverlof vanaf 1 juli 2026. Er moet in het bijzonder duidelijkheid worden verschaft over de mogelijkheid om van de ene verlofvorm naar de andere over te stappen en de bijbehorende berekeningsregels. Ook de berekeningsregels om een volledige schorsing in weken te nemen moeten nog worden bepaald.

Bron: Partena