Het scholingsbeding: wat werkgever en werknemer moeten weten (Bannister)

Auteur: Bannister

Een scholingsbeding is een contractuele afspraak waarbij een werknemer die tijdens zijn arbeidsovereenkomst een opleiding volgt op kosten van de werkgever, zich verbindt om een deel van de opleidingskosten terug te betalen wanneer hij de onderneming verlaat vóór het einde van de overeengekomen periode. De specifieke voorwaarden zijn terug te vinden in artikel 22bis Arbeidsovereenkomstenwet.

De toepassing van het scholingsbeding is onderworpen aan strikte geldigheids- en vormvoorwaarden. Wanneer één van deze voorwaarden niet wordt nageleefd, is het scholingsbeding nietig en heeft het geen enkel juridisch gevolg.

Het beding moet schriftelijk worden opgesteld, voor elke werknemer afzonderlijk, en dit uiterlijk op het moment waarop de opleiding aanvangt.

Geldigheidsvoorwaarden voor een scholingsbeding

Het scholingsbeding moet aan de volgende geldigheidsvoorwaarden voldoen:

• Het jaarloon van de werknemer moet hoger zijn dan 44.447 euro bruto (2026).
• De opleiding moet de werknemer toelaten nieuwe professionele competenties te verwerven die desgevallend ook buiten de onderneming kunnen worden gevaloriseerd.
• De opleiding moet minstens 80 uren beslaan, of een hogere waarde hebben dan het dubbel van het gemiddeld minimum maandinkomen, zijnde 4.308,22 euro bruto (2026).
• De opleiding mag niet voortvloeien uit een wettelijke of reglementaire verplichting om het beroep waarvoor de werknemer werd aangeworven te kunnen uitoefenen.

Vormvoorwaarden en verplichte vermeldingen

Het scholingsbeding moet schriftelijk worden vastgelegd en de volgende verplichte vermeldingen bevatten:

• Een omschrijving van de overeengekomen opleiding, de duur ervan en de plaats waar de opleiding zal plaatsvinden.
• De kostprijs van de opleiding of, indien de kostprijs niet volledig kan worden bepaald, de kostenelementen die toelaten de waarde van de opleiding te schatten. De vergoeding verschuldigd aan de werknemer in het kader van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, evenals verplaatsings- of verblijfskosten, kunnen geen onderdeel vormen van de opleidingskost.
• De begindatum en de geldingsduur van het scholingsbeding. Indien de opleiding aanleiding geeft tot het afleveren van een attest, valt de begindatum van de gelding van het scholingsbeding samen met de aflevering daarvan.
• Het terug te betalen bedrag, uitgedrukt op degressieve wijze in functie van de geldingsduur van het scholingsbeding. Dit bedrag mag niet hoger liggen dan de wettelijk vastgestelde grenzen.

Geldingsduur en terugbetalingsregeling

De geldingsduur van het scholingsbeding mag niet meer dan drie jaar bedragen en moet worden vastgesteld rekening houdend met de kostprijs en de duur van de opleiding.

Wanneer de werknemer de onderneming verlaat vóór het einde van de overeengekomen periode, vindt een terugbetaling plaats. Deze terugbetaling mag niet meer bedragen dan:

• 80% van de opleidingskost bij vertrek vóór 1/3 van de overeengekomen periode
• 50% van de opleidingskost bij vertrek tussen 1/3 en 2/3 van de overeengekomen periode
• 20% van de opleidingskost bij vertrek na 2/3 van de overeengekomen periode

In geen geval mag dit bedrag meer dan 30% van het jaarloon van de werknemer bedragen.

Wanneer heeft het scholingsbeding geen uitwerking?

Het scholingsbeding heeft geen uitwerking wanneer de arbeidsovereenkomst wordt beëindigd:

• Tijdens de eerste zes maanden vanaf de aanvang van de overeenkomst
• Na deze periode van zes maanden door de werkgever zonder dringende reden
• Door de werknemer omwille van een dringende reden
• Als gevolg van een herstructurering

Conclusie

Als werkgever is het essentieel om te verifiëren dat de overeenkomst die afzonderlijk wordt gesloten of de clausule die wordt opgenomen, voldoet aan alle wettelijke voorwaarden uit artikel 22bis Arbeidsovereenkomstenwet.

Als werknemer kunt u aan de hand van dit artikel eenvoudig nagaan of u gehouden bent een deel van de opleidingskosten terug te betalen bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst vóór de vooraf bepaalde periode.

Bron: Bannister