‘Fair Labour Mobility Package’ goedgekeurd door de Europese Commissie op 15 september 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc vandecasteele (Recht op zaterdag)

Samenvatting via AI

Op 15 september 2026 heeft de Europese Commissie het Fair Labour Mobility Package goedgekeurd, een wetgevingspakket dat de sociale rechten en de erkenning van kwalificaties van mobiele werknemers in de EU moet versterken en tegelijk administratieve lasten voor bedrijven en nationale overheden moet verminderen.

Doelstellingen

Het pakket beoogt:

• Duidelijke sociale rechten voor iedereen die in de EU woont en werkt, ongeacht lidstaat.
• Betere bescherming tegen misbruik van mobiele werknemers en meer doeltreffende handhaving.
• Minder bureaucratische hinderpalen bij grensoverschrijdende werving, detachering en dienstverrichting.
• Naar schatting € 6 miljard baten tegen 2040 door snellere erkenning van kwalificaties, digitale verificatie van socialezekerheidsdocumenten en fraudebestrijding.

Belangrijkste instrumenten (5 wetgevingsvoorstellen)

Het pakket omvat één mededeling en vijf wetgevingsvoorstellen (3 verordeningen, 2 richtlijnen):

1. Europese socialezekerheidspas (ESSPASS) – Verordening

• Maakt het mogelijk om socialezekerheidsdocumenten volledig online aan te vragen en te ontvangen, waaronder:
  • Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK)
  • Dragelijk document A1 voor gedetacheerde werknemers (bewijs van socialezekerheidsaansluiting in thuisland).
• Documenten kunnen worden opgeslagen en getoond in de EU Digital Identity Wallet; nationale instanties kunnen ze snel en veilig verifiëren
• Digitalisering gefaseerd:
  • 1 jaar na inwerkingtreding: digitaal A1-document voor gedetacheerde werknemers.
  • Binnen 3 jaar: EZVK en andere documenten.

2. Skills Portability Act – Verordening over digitale en vergelijkbare kwalificaties

• Kwalificaties worden gestandaardiseerd digitaal uitgegeven en beschikbaar in de EU Digital Identity Wallet, wat authenticatie en grensoverschrijdende verificatie vereenvoudigt.
• Er komt een nieuw EU-vergelijkingsinstrument voor kwalificaties, gevoed door nationale databanken, om werkgevers en werknemers te helpen kwalificaties tussen lidstaten te begrijpen.
• Verplichte digitale procedure voor erkenning van gereguleerde beroepen (artsen, verpleegkundigen, ingenieurs, leerkrachten, …):
  • Erkenningsprocedure daalt van 3 maanden naar 5 weken waar automatische erkenning geldt; in andere gevallen van tot 4 maanden naar maximaal 11 weken.
• Via gemeenschappelijke opleidingskaders wordt automatische erkenning uitgebreid naar meer knelpuntberoepen; het eerste kader is reeds goedgekeurd voor fysiotherapeuten.

3. Richtlijn kwalificaties van onderdanen van derde landen

• Stelt gemeenschappelijke standaarden voor de erkenning van buiten de EU behaalde kwalificaties, zowel voor EU-burgers als voor onderdanen van derde landen die in de interne markt werken of zich vanuit het buitenland kandidaat stellen.
• Doel: erkenningsprocedures inkorten van gemiddeld 14 maanden naar 4 maanden, met tot 50% lagere aanwervingskosten voor werkgevers.
• Vereenvoudigde erkenning van niet-EU-kwalificaties zou binnen 2 jaar na aanneming van kracht moeten gaan.

4. Wijzigingsrichtlijn beroepskwalificaties

• Actualiseert de regels voor de grensoverschrijdende erkenning van beroepskwalificaties in gereguleerde beroepen, met nadruk op digitalisering, snelheid en veiligheid, terwijl hoge normen voor openbare veiligheid en consumentenbescherming behouden blijven.

5. Verordening tot versterking van de Europese Arbeidsautoriteit (ELA)

• Geeft de ELA sterkere instrumenten om lidstaten te ondersteunen bij de handhaving van EU-regels inzake arbeidsmobiliteit.
• Voorzieningen omvatten onder meer:
  • Nationale inspectie-verbindingsfunctionarissen voor grensoverschrijdende samenwerking en expertise.
  • Uitgebreid mandaat om misbruiken tegen onderdanen van derde landen aan te pakken en illegale tewerkstelling te bestrijden.
  • Betere toegang tot nationale gegevens, sterkere bemiddelingsrol en mogelijkheid om lidstaten te verplichten gezamenlijke inspecties te motiveren bij weigering.
• Verwachte verbeteringen in handhaving tegen 2028–2030, na goedkeuring en implementatie.

Praktische tijdlijn en volgende stappen

• De maatregelen moeten nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad voordat ze in werking treden; tijdens die procedure kunnen deadlines en reikwijdte nog worden aangepast.]
• Belangrijkste fasering (indicatief, na definitieve aanneming):
  • Binnen 2 jaar: vereenvoudigde erkenning van niet-EU-kwalificaties.
  • Binnen 3 jaar: digitale kwalificaties in de EU Digital Identity Wallet en versoepelde erkenning voor gereguleerde beroepen.
  • 1 jaar na ESSPASS: digitaal A1-document; binnen 3 jaar: EZVK en andere socialezekerheidsdocumenten.

Relevantie voor Belgische praktijk

Voor een Belgische juridische praktijk met focus op arbeids- en detachering is vooral relevant:

• De digitalisering van A1-documenten en EZVK raakt direct aan de administratieve behandeling van gedetacheerde werknemers en grenswerkers.
• Snellere en meer gestandaardiseerde erkenning van beroepskwalificaties kan impact hebben op werving, detachering en dienstverrichting in sectoren met gereguleerde beroepen.
• De versterkte ELA-mandaat kan leiden tot intensievere grensoverschrijdende inspecties en handhaving, met aandacht voor fraude en illegale tewerkstelling – thema’s die ook in de Belgische controlepraktijk spelen.

Lees hier het persbericht