De multiplicator. Corr. Rb. Tongeren 10 april 2025 (Mploy)

Auteur: Steven Renette (Mploy)

De rechtbank legt de “multiplicator” in het sociaal strafrecht (andermaal) voor aan het Grondwettelijke Hof.

De Correctionele Rechtbank te Tongeren heeft in een vonnis van 10 april 2025 vier prejudiciële vragen gesteld aan het Grondwettelijk Hof over de grondwettelijkheid van de zogenaamde vermenigvuldigheidsregel in het sociaal strafrecht.

Deze vermenigvuldigingsregel – beter gekend als de “multiplicator” – houdt in dat de strafrechter in geval van bewezenverklaring bij de meeste inbreuken in het sociaal strafrecht, verplicht is om de door hem opgelegde geldboete te vermenigvuldigen met het aantal betrokken werknemers.  Zelfs met het in artikel 103 van het Sociaal Strafwetboek ingeschreven plafond, dat de vermenigvuldigde geldboete niet méér mag bedragen dan het honderdvoud van de maximumgeldboete, leidt dit in de praktijk vaak tot financiële drama’s. Voor natuurlijke personen die schuldig worden verklaard van een inbreuk van niveau 4 (bv. een laattijdige Dimona-melding) ligt dit plafond vandaag op 5.600.000 euro. Voor rechtspersonen bedraagt dit – mede door toepassing van het conversiemechanisme van artikel 41bis van het Strafwetboek – 57.600.000 euro.

Volgens de wetgever laat de multiplicator toe om de straf aan te passen aan de ernst van de feiten en de gevolgen ervan. De gevolgschade bij sociale inbreuken is in de regel immers groter naarmate er meer werknemers betrokken zijn en dat mag ook doorwerken in de straf. Bovendien zou het aantal werknemers een aanwijzing vormen voor de financiële draagkracht van de onderneming. Het personeelsbestand lijkt dus een graadmeter uit te maken voor wat de onderneming financieel aankan indien haar een geldboete wordt opgelegd.

De multiplicator kon in de loop der jaren op veel kritiek rekenen. Vooral de verplichte toepassing ervan door de strafrechter en de onevenredige gevolgen ervan kwamen daarbij steeds vaker onder vuur te liggen.

De Tongerse strafrechter heeft in zijn vonnis vier van zes door de verdediging gesuggereerde vraagstellingen aan het Grondwettelijk Hof weerhouden. Het is nu aan het Grondwettelijk Hof om zich hierover uit te spreken (net zoals zij dat drie jaar geleden ook al eens heeft gedaan over weliswaar andere aspecten van de multiplicator en daar ook tot een ongrondwettigheid besloot: arrest 84/2022).

Bron: Mploy