AI Verordening: wat verandert er voor werkgevers vanaf 2 augustus 2026? Transparantieplicht van kracht (Partena)

Auteur: Melissa Menschaert (Partena)

De AI‑verordening treedt stapsgewijs in werking. In onze eerdere infoflashes stonden we al stil bij de vroegere fasen en verplichtingen die in werking traden, namelijk de verplichtingen die sinds februari 2025 en augustus 2025 van kracht werden. Vanaf 2 augustus 2026 gaat een nieuwe fase van de verordening van start. Vanaf dan gelden de transparantieverplichtingen. Tegelijk worden de verplichtingen voor hoog-risico‑AI‑systemen uitgesteld via de Digitale Omnibus inzake AI.

Wat zijn de gevolgen voor jou als werkgever? 

Transparantieverplichting

De transparantieverplichtingen verschillen naargelang je optreedt als aanbieder of als gebruiksverantwoordelijke van een AI‑systeem. Als werkgever zal je meestal als gebruiksverantwoordelijke beschouwd worden. Deze nieuwe verplichtingen zijn van belang om misleiding te voorkomen en om te zorgen voor een versterkt geïnformeerde toestemming, maar verhogen ook het vertrouwen in AI binnen de onderneming. 

Aanbieders moeten ervoor zorgen dat AI‑systemen die met mensen interageren duidelijk herkenbaar zijn als AI. Generatieve AI-systemen moeten hun output markeren als kunstmatig (bv. via watermarkering).

Gebruiksverantwoordelijken moeten daarentegen personen informeren wanneer emotieherkenning wordt toegepast en wanneer gegenereerde of gemanipuleerde content een deepfake vormt.

Voor generatieve AI‑systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geldt een overgangsperiode tot 2 december 2026 om aan de watermarkering‑verplichting te voldoen.

Uitstel voor AI-systemen met hoog risico

Digitale omnibus on AI voorziet uitstel

In principe traden de verplichtingen voor hoog-risico-AI-systemen uit bijlage III (vb. AI-systemen die gebruikt worden om gerichte vacatures te plaatsen, sollicitaties te analyseren en te filteren en kandidaten te evalueren) ook in werking op 2 augustus 2026. De Digitale Omnibus inzake AI, die vereenvoudigingen voorziet met betrekking tot de AI-verordening, verschuift echter deze verplichtingen naar 2 december 2027. Voor HR‑toepassingen is dit de belangrijkste datum. De regels voor hoog-risico‑AI in producten uit bijlage I (vb. op AI gebaseerde medische software) worden uitgesteld tot 2 augustus 2028. 

Het uitstel wordt voorzien omdat ondernemingen over onvoldoende tijd, middelen en ondersteuning beschikten om de oorspronkelijke deadline te halen. 

Ondanks het uitstel blijft het wel belangrijk om nu al een overzicht te maken van alle AI‑systemen binnen de onderneming. Zo kan je tijdig bepalen welke verplichtingen gelden en welke voorbereidingen nodig zijn tegen 2027. De richtlijnen over de classificatie van hoog-risico-AI-systemen werden ondertussen ook gepubliceerd en dienen om ondernemingen te helpen bij de classificatie.

Andere maatregelen digitale omnibus inzake AI

Naast bovenstaand uitstel voorziet de digitale omnibus inzake AI ook nog in andere maatregelen, waaronder vereenvoudigingen voor small mid caps (smc’s) ondernemingen (van 250 tot minder dan 750 werknemers). Het gaat dan bijvoorbeeld om vereenvoudigde technische documentatie en soepelere vereisten van kwaliteitsbeheer.

De verplichting rond AI-geletterdheid blijft bestaan maar er wordt geen bepaald niveau van AI-geletterdheid meer vereist. Het gaat om een verplichting om redelijke en passende ondersteunende maatregelen te nemen, zoals het voorzien van interne richtlijnen en opleidingen. Nieuw is ook dat de Europese Commissie en de lidstaten hier ook een verantwoordelijkheid in dragen en ondersteuning dienen te bieden aan ondernemingen. Het gaat dan bijvoorbeeld over het voorzien van opleidingsmogelijkheden en het versterken van informatiebronnen. 

Er wordt ook voorzien in ruimere mogelijkheden om gevoelige gegevens te verwerken voor biasdetectie, om zo discriminatie op te sporen en te corrigeren. Waar dit voorheen beperkt was tot aanbieders van hoog-risico-AI-systemen, wordt de mogelijkheid uitgebreid naar alle aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen, voor zover strikt noodzakelijk. 

Zie onze vorige infoflash over de Digitale Omnibus inzake AI. 

Advies Centrale Raad voor het bedrijfsleven 

In een advies van het Centrale Raad voor het bedrijfsleven (CRB) vragen de vakbonden en werkgevers aan de Belgische overheden om dringend werk te maken van een beter toezicht op AI. Deze timing is niet toevallig omdat op 2 augustus 2026 de nieuwe verplichtingen van de AI-verordening in werking treden. 

Volgens de sociale partners is ons land niet klaar om de nieuwe Europese regels toe te passen. Zo is er nog geen nationale toezichthouder voor de AI-verordening aangewezen. Bovendien wordt er ook aangedrongen op een duidelijke bevoegdheidsverdeling tussen het federale niveau en de deelstaten. Zonder duidelijkheid over de regels en de controlemechanismen bestaat immers het risico dat bedrijven AI-projecten uitstellen of investeringen naar andere landen verschuiven, terwijl de technologie waardevol kan zijn om de productiviteit te verhogen, bedrijfsprocessen te optimaliseren en de kwaliteit van het werk te verbeteren. 

Verder wordt er gewezen op het belang van opleiding aangezien AI de structuur van de manier van werken grondig zal hervormen. Zo wordt er gesteld dat vorming en omscholing van werknemers essentieel zullen zijn om de verschuiving naar gebruik van AI te bevorderen. Het is dus van belang dat je je als werkgever hierop inzet. De CRB kijkt daarbij ook naar de overheid, die meer zou moeten inzetten in het opleiden van ambtenaren om administratie efficiënter te maken.

De CRB bereidt hiernaast nog een reeks andere adviezen voor over AI op de arbeidsmarkt.

Bron: Partena