Wenst u meerdere opleidingen
te volgen bij LegalLearning?

Overweeg dan zeker onze voordeelformules!

 

Krijg toegang tot +250 opleidingen

Live & on demand webinars


Consumentenrecht anno 2027

Mr. Pieter Callens (Eubelius)

Webinar op vrijdag 19 februari 2027


Generatieve AI
in de juridische praktijk

Dr. Wim De Mulder (KU Leuven)

Webinar op donderdag 25 februari 2027


Aansprakelijkheid voor gebrekkige producten:
de uitbreiding van Boek 6 BW
(inclusief handboek)

Dhr. Constant De Koninck (Rekenhof)

Webinar op donderdag 20 mei 2027


Omgevingsprocedure:
de allerlaatste ontwikkelingen

Mr. Bart De Becker (De Becker Advocaten)

Webinar op donderdag 26 november 2026


Cryptomunten en de fiscaliteit

Mr. Dave van Moppes (Tuerlinckx Advocaten)

Webinar op donderdag 28 januari 2027

Microsoft ligt plat: is dat overmacht? (Aremi Advocaten)

Auteur: Michiel Reynders (Aremi Advocaten)

De wereldwijde Microsoft-storing van vrijdag de dertiende trof onder meer Outlook, Teams, OneDrive, SharePoint en Copilot. Voor veel ondernemingen betekende dat meer dan wat digitaal ongemak. Maar kan zo’n storing juridisch ook overmacht uitmaken?

Vrijdagochtend 13 november 2026. U wilt een belangrijke e-mail versturen, een document raadplegen via OneDrive of deelnemen aan een Teams-vergadering. Alleen: Microsoft 365 werkt niet. Nu de laatste weken ook e-mailstoringen bij Telenet en Proximus aan het licht kwamen, stelt zich de vraag welke juridische gevolgen daarmee gepaard gaan.

Wanneer is er juridisch sprake van overmacht?

Volgens art. 5.226 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is er sprake van overmacht wanneer het voor een schuldenaar onmogelijk is om zijn verbintenis na te komen en deze onmogelijkheid hem ontoerekenbaar is.

Het volstaat niet om te argumenteren dat door de gebeurtenis de uitvoering van de verbintenis moeilijker of duurder is geworden. De drempel om overmacht in te roepen ligt bijgevolg hoog.

Indien de nakoming door overmacht blijvend onmogelijk is geworden, is de schuldenaar bevrijd van zijn verbintenis.

Indien de overmachtssituatie de uitvoering tijdelijk onmogelijk maakt, wordt de nakoming van de verbintenis opgeschort voor de duur van die onmogelijkheid.

Let op: wie met een geval van overmacht wordt geconfronteerd, moet ook handelen. Zodra de schuldenaar kennis heeft of behoort te hebben van de oorzaak van de onmogelijkheid, moet hij zijn schuldeiser daarvan binnen een redelijke termijn op de hoogte brengen. Wie dat nalaat, kan gehouden zijn de schade te vergoeden die uit die laattijdige of ontbrekende kennisgeving voortvloeit.

De overeenkomst zelf kan specifieke afspraken bevatten over overmacht, de gevolgen ervan en de wijze waarop de andere partij moet worden geïnformeerd. Die afspraken moeten steeds mee worden onderzocht.

Geen Outlook of Teams betekent niet automatisch overmacht.

Als gevolg van de Microsoft-storing konden o.a. e-mails niet steeds via het gebruikelijke e-mailadres worden verstuurd en konden geplande Teams-vergaderingen niet doorgaan.

De storing bij Microsoft zelf zal de gebruiker in beginsel niet kunnen worden toegerekend. Daarmee staat echter nog niet vast dat ook de concrete niet-nakoming ontoerekenbaar is.

Of de Microsoft-problemen de uitvoering van de verbintenis ook daadwerkelijk onmogelijk maken hangt af van de concrete situatie en verbintenis.

Vaak bestaan er alternatieve communicatiekanalen. Indien de schuldenaar redelijkerwijze via een ander kanaal kon handelen, kan moeilijk worden volgehouden dat de nakoming van zijn verbintenis daadwerkelijk onmogelijk was. Bovendien moet worden onderzocht of de problemen redelijkerwijze voorzienbaar waren en of de nodige voorzorgs- en continuïteitsmaatregelen werden genomen.

In zulke situaties geen overmacht, maar misschien imprevisie?

Wanneer de uitvoering van de overeenkomst niet onmogelijk maar wel aanzienlijk moeilijker of duurder wordt, kan in uitzonderlijke omstandigheden de imprevisieleer een rol spelen. Art. 5.74 BW laat onder strikte voorwaarden toe om de heronderhandeling van een overeenkomst te vragen wanneer een onvoorzienbare verandering van omstandigheden de uitvoering ervan buitensporig bezwarend maakt.

Een tijdelijke IT-storing zal die hoge drempel wellicht niet snel bereiken, maar bij langdurige of bijzonder ingrijpende storingen kan ook deze piste relevant worden

Wanneer kan een IT-storing wél overmacht zijn?

Er zijn evenwel ook verbintenissen waarvan geargumenteerd kan worden dat de uitvoering werkelijk onmogelijk is geworden, zoals:

  • Vervaltermijn: een document moet vóór een bepaald tijdstip worden ingediend en dat kan uitsluitend via het getroffen systeem.
  • Essentieel bedrijfsproces: noodzakelijke bestanden of toepassingen zijn volledig onbereikbaar en er bestaat redelijkerwijze geen toegankelijk alternatief.
  • Dringende kennisgeving: een bericht moet binnen een zeer korte termijn worden verstuurd, terwijl ook redelijke alternatieve communicatiekanalen onbeschikbaar zijn.
  • Extern systeem: voor de uitvoering is toegang nodig tot de Microsoft-omgeving van een klant of overheid, die volledig onbereikbaar is.

De beoordeling verschilt steeds per geval: welke verbintenis moest worden uitgevoerd, welke alternatieven waren beschikbaar en welke voorzorgsmaatregelen mochten redelijkerwijze worden verwacht?

Wat doet u als uw onderneming getroffen wordt?
  1. Breng uw contractspartij zo snel mogelijk op de hoogte via een beschikbaar en passend communicatiekanaal;
  2. Gebruik, waar mogelijk, redelijke alternatieven;
  3. Neem redelijke maatregelen om de gevolgen van de storing te beperken;
  4. Bewaar bewijs van de storing én van uw pogingen om alsnog tijdig na te komen;
  5. Controleer de overeenkomst en in het bijzonder een eventuele overmachts- of kennisgevingsclausule;
  6. Bespreek met uw contractspartij de concrete gevolgen en maak, indien nodig, nieuwe afspraken over (een deel van) de overeenkomst.

Bron: Aremi Advocaten

» Bekijk alle artikels: IT & IP, Verbintenissen & Goederen

Boeken in de kijker: