Faillissement. Belangrijke impact van de uitspraak voor of na de echtscheiding. Cass. 5 oktober 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Kern van het arrest

Het Hof van Cassatie beslist in zijn arrest van 5 oktober 2026 (C.25.0330.N) dat, wanneer een ex-echtgenoot failliet wordt verklaard nadat de echtscheiding gevolgen heeft gekregen tegenover derden, eerst de ontbonden huwelijksgemeenschap moet worden vereffend en verdeeld. De curator kan pas daarna het netto-aandeel van de gefailleerde ontvangen. Hij kan dus niet vooraf diens aandeel in een nog te verdelen verkoopopbrengst opeisen.

Wat was er gebeurd?

• Twee verkopers hadden in 2015 de verkoop van hun handelsfonds gefinancierd via een verkoperlening (vendor loan). Het echtpaar C. en B., gehuwd onder het wettelijk stelsel, had zich daarvoor hoofdelijk borg gesteld.
• In september 2016 werd de echtscheiding uitgesproken.
• In maart 2018 werden beide ex-echtgenoten veroordeeld tot betaling van 86.250 euro, vermeerderd met interesten.
• Bij een eerste gedeeltelijke vereffening van het huwelijksvermogen ontvingen de schuldeisers 55.003,24 euro.
• Na een verdere verkoop van vastgoed voorzag een ontwerp van vereffening-verdeling uit april 2019 in een bijkomende betaling van 49.000,29 euro. Omdat B. niet ondertekende, bleef die verdeling onafgewerkt.
• In december 2021 werd C. failliet verklaard. De curator eiste vervolgens bij de notaris het aan C. toekomende deel van de resterende gelden op.

Waarover ging het geschil?

De vraag was welke afwikkeling eerst moest plaatsvinden:

• Volgens de curator moesten de nog niet verdeelde gelden, voor zover ze aan C. toekwamen, naar het faillissement gaan.
• Volgens de schuldeisers en de notaris moest eerst het huwelijksvermogen worden vereffend, met verwerking van de gemeenschappelijke schulden. Alleen het resterende aandeel van C. kon vervolgens naar de curator gaan.

Het hof van beroep te Gent gaf de curator gelijk. Het oordeelde dat de schuldeisers zonder bijzonder voorrecht of zakelijke zekerheid na het faillissement geen betaling meer konden verkrijgen uit het aan C. toekomende deel van die gelden.

Waarom vernietigt Cassatie die beslissing?

Volgens het Hof blijft de opbrengst van een verkocht goed uit de voormalige huwelijksgemeenschap onderdeel van de zogenoemde postcommunautaire onverdeeldheid: het nog niet verdeelde vermogen van de ex-echtgenoten. Die opbrengst moet eerst de regels van de vereffening-verdeling doorlopen, waaronder de vergoedingsrekeningen en de verrekening van de lasten. Pas daarna staat vast welk netto-aandeel aan elke ex-echtgenoot toekomt.

Het doorslaggevende onderscheid is het tijdstip van het faillissement:

Het hof van beroep mocht de curator daarom niet toelaten het aandeel in de verkoopopbrengst op te eisen zonder die voorafgaande vereffening-verdeling.

Gevolg voor deze zaak

Cassatie vernietigt het arrest van het hof van beroep te Gent, behalve de beslissing dat het hoger beroep ontvankelijk was. De zaak wordt verwezen naar het hof van beroep te Antwerpen.

De schuldeisers krijgen daarmee gelijk over de noodzakelijke volgorde van afwikkeling. Het Hof van Cassatie kent hun echter niet zelf definitief de bijkomende 49.000,29 euro toe: de verdere beoordeling moet na verwijzing plaatsvinden.

Lees hier het arrest