Consumentenbescherming. Verbod op wasmiddel-verpakkingen als ze te sterk lijken op levensmiddelen-verpakkingen. Hof van Justitie 5 november 2026 (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Het Hof heeft op 5 november 2026 geoordeeld over de vraag wanneer de verpakking van een gevaarlijk chemisch product, zoals wasmiddel, te sterk lijkt op voedselverpakking en daarom verboden kan worden. De kern: alle zichtbare en waarneembare kenmerken van de verpakking moeten samen worden beoordeeld; een verwijderbare veiligheidsmaatregel weerlegt een verwarringsrisico niet noodzakelijk.

Feiten

Orkla Care bracht in Zweden vloeibare wasmiddelen op de markt in gekleurde kartonnen verpakkingen in de vorm van een langwerpige pak, met een opgevouwen deksel en schroefdop. Na consumentenklachten over de gelijkenis met voedselverpakkingen verbood de Zweedse chemische autoriteit de verkoop van negen producten.

De Zweedse rechter vroeg het Hof om uitleg van artikel 35, lid 2, van de CLP-verordening (Verordening (EG) nr. 1272/2008), dat verpakkingen van gevaarlijke stoffen of mengsels verbiedt wanneer die qua uiterlijk of ontwerp zo lijken op voedingsmiddelen dat consumenten kunnen worden misleid.

Criteria voor gelijkenis

Het Hof stelt dat de beoordeling geval per geval moet gebeuren aan de hand van de algemene indruk van de verpakking en alle waarneembare kenmerken. Relevante elementen zijn onder meer vorm, grootte, volume, ontwerp, kleur, etikettering, materiaal, textuur en geur, of een combinatie daarvan.

Een verpakking is vergelijkbaar met voedselverpakking wanneer zij daardoor kan worden verward met een voedingsmiddel, vanwege kenmerken die het publiek doorgaans gebruikt om voedingsmiddelen te herkennen.

Verwijderbare veiligheidsvoorziening

Een extra veiligheidskenmerk, zoals een etiket over de dop dat bij eerste gebruik moet worden verwijderd, sluit een verboden gelijkenis niet automatisch uit. Als dat kenmerk niet permanent is en de algemene indruk van de verpakking niet blijvend verandert, kan de verpakking nog steeds misleidend zijn.

Nationale markt en kwetsbare gebruikers

De nationale toezichthouder moet beoordelen of de verpakking lijkt op een product dat bekend en herkenbaar is bij het publiek in die lidstaat. Het is dus niet vereist om na te gaan of de verpakking ook in andere lidstaten misleidend zou zijn.

“Consumenten” omvatten niet alleen de gemiddelde, redelijk oplettende consument, maar ook iedereen die het product na aankoop kan gebruiken — in het bijzonder kinderen en kwetsbare personen. Hun vermogen om verwarrende kenmerken waar te nemen, moet worden meegewogen.

Risiconiveau en gevarenklasse

Voor een verbod volstaat een niet verwaarloosbaar risico op misleiding; het Hof vereist dus geen bewijs van een hoog risico of van concrete gevallen waarin consumenten reeds waren misleid.

Ook hoeven autoriteiten niet apart rekening te houden met de gevarenklasse of het specifieke blootstellingsrisico: de gelijkenisnorm geldt onafhankelijk van de aard van het gevaar, om elke risicovolle blootstelling te voorkomen.

Praktische betekenis

Producenten van schoonmaak- en wasmiddelen moeten verpakkingen vermijden die qua vorm, kleur, dop, materiaal of algehele presentatie op voedsel lijken, ook als er een verwijderbaar kindveiligheidslabel op zit. De Zweedse rechter moet nu met deze criteria bepalen of Orkla’s negen verpakkingen mogen blijven worden verkocht.

Lees hier het arrest