Hoe wordt concentratiecontrole in België beoordeeld? (Recht op zaterdag)

Auteur: Marc Vandecasteele (Recht op zaterdag)

Deze tekst werd gegenereerd via GenIA-L, de AI-tool van Larcier-Intersentia en vervolgens aangepast.

Wettelijk criterium en rol van machtspositie

De materieelrechtelijke beoordelingsnorm is neergelegd in artikel IV.9, §3-4 WER: de BMA onderzoekt of de concentratie “tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging op de Belgische markt of een wezenlijk deel daarvan op significante wijze wordt belemmerd, onder andere door het in leven roepen of versterken van een machtspositie”.

Deze SIEC-toets vereist een causaal verband: de significante belemmering moet „rechtstreeks en onmiddellijk” het gevolg zijn van de concentratie. Het louter bestaan of versterken van een machtspositie volstaat dus niet automatisch voor een verbod; het is slechts één illustratie van mogelijke mededingingsschade.

De BMA moet de effecten van de concentratie op de concurrentiedruk in concreto analyseren, inclusief concurrentie tussen de partijen zelf en eventuele compenserende afnemersmacht.

Analytisch kader: marktaandelen, effecten en EU-richtsnoeren

De BMA past een effectgerichte analyse toe, inhoudelijk afgestemd op de Concentratieverordening en de Europese richtsnoeren (horizontale en niet‑horizontale concentraties).

De Belgische toets is bewust geconvergeerd met het Unierecht; bepalingen die rechtstreeks zijn ingegeven door het Unierecht moeten „in het licht van het Unierecht” worden geïnterpreteerd.

In de praktijk fungeren marktaandelen als eerste filter: indien het gezamenlijke marktaandeel op alle horizontale en verticale relevante markten ≤ 25% is, is de BMA wettelijk verplicht de transactie toelaatbaar te verklaren. Boven deze drempel volgt een diepgaande effectenstudie (unilaterale en gecoördineerde effecten) met marktafbakening, analyse van marktstructuur, toetredingsdrempels, vraag‑ en aanbodontwikkeling, en keuzemogelijkheden van leveranciers en afnemers.

Procedure, bevoegdheid en remedies

Concentraties met Belgische dimensie die de omzetdrempels halen, moeten vooraf bij de BMA worden aangemeld; vóór goedkeuring geldt een standstill‑verplichting.

De meeste zaken worden via een vereenvoudigde eerste‑faseprocedure afgehandeld; enkel problematische dossiers gaan naar een normale eerste fase en eventueel een tweede fase. De BMA verklaart concentraties toelaatbaar als geen significante belemmering wordt vastgesteld; bij wél problematische transacties is zij wettelijk verplicht te verbieden, tenzij de partijen afdoende verbintenissen (structurele of gedragsremedies) aanbieden die specifiek de concentratie‑gebonden effecten neutraliseren.

De beoordeling gebeurt onder toezicht van het Marktenhof, dat onder meer de juiste toepassing van het beoordelingskader controleert.