Hof van Cassatie bevestigt het persoonlijk karakter van fiscale sancties (Argus Advocaten)

Auteur: Argus Advocaten

Situatie

Stel: een vader heeft jarenlang een deel van zijn inkomsten verzwegen in zijn belastingaangiften. Wanneer de fiscus dit ontdekt, volgt niet alleen een aanslag voor de achterstallige belastingen, maar ook een belastingverhoging wegens fraude. Nog voordat het fiscale geschil definitief is beslecht, komt hij te overlijden. Zijn kinderen erven de nalatenschap, maar dan rijst de vraag: erven zij ook de fiscale sancties die aan hun vader werden opgelegd?

Geen automatische overdracht van belastingverhogingen op erfgenamen

In het arrest van 3 april 2026 heeft het Hof van Cassatie zich uitgesproken over de vraag of fiscale sancties kunnen worden doorgeschoven naar erfgenamen wanneer de oorspronkelijke belastingplichtige overlijdt.

Het arrest verduidelijkt dat bepaalde belastingverhogingen, wanneer zij een bestraffend karakter hebben, niet zomaar kunnen worden verhaald op erfgenamen die zelf niet betrokken waren bij de vermeende fiscale inbreuken.

Deze uitspraak is van bijzonder belang voor successiedossiers waarin fiscale geschillen nog hangende zijn, op het ogenblik van een overlijden.

Achtergrond van de desbetreffende zaak

De zaak in kwestie had betrekking op aanvullende aanslagen in de personenbelasting over meerdere aanslagjaren. Naast de bijkomende belastingen had de administratie ook belastingverhogingen opgelegd wegens vermeende frauduleuze handelingen, waaronder valsheid in geschrifte en gebruik van valse stukken.

Tijdens de beroepsprocedure overleed de belastingplichtige. Diens dochter aanvaardde de nalatenschap, mits voorafgaande boedelbeschrijving, en zette vervolgens de beroepsprocedure verder in haar hoedanigheid van rechtsopvolger.

Het Hof van Beroep oordeelde dat niet alleen de aanvullende belastingen, maar ook de belastingverhogingen ten laste van de erfgenamen konden blijven bestaan.

Standpunt van het Hof van Cassatie

Het Hof van Cassatie bevestigt dat eenieder die van een strafbaar feit wordt beschuldigd, wordt geacht onschuldig te zijn totdat zijn/haar schuld definitief wordt vastgesteld. Hieruit volgt dat de strafrechtelijke aansprakelijkheid verdwijnt bij het overlijden van de oorspronkelijke belastingplichtige.

Het Hof benadrukt dat een erfgenaam die zelf geen foutieve aangifte(n) heeft ingediend en geen betrokkenheid had bij de verweten gedragingen, niet kan worden gesanctioneerd voor feiten die uitsluitend aan de overleden belastingplichtige worden toegeschreven.

Dat betekent aldus dat dergelijke sancties steeds een persoonlijk karakter hebben en de erfgenamen hiervan niet de nadelen dienen te ondervinden.

Waarom is dit arrest relevant?

Deze uitspraak bevestigt een belangrijk principe binnen het fiscale sanctierecht: een bestraffende fiscale sanctie volgt niet automatisch de erfgenamen van de nalatenschap.

Hoewel de fiscus in principe nog steeds openstaande belastingschulden kan innen binnen de grenzen van het erfrecht, geldt dat niet zonder meer voor sancties die een bestraffend karakter hebben.

Het arrest biedt dan ook bijkomende rechtszekerheid voor erfgenamen die geconfronteerd worden met lopende fiscale procedures na een overlijden.

Bron: Argus Advocaten