Is er sprake van stilzwijgende berusting als u een spontane betaling ontvangt zonder voorbehoud? Cass. 19 maart 2026 (Eric B.)

Auteur: Eric B.

Samenvatting gemaakt met behulp van AI

Feiten

Tientallen maritieme bedrijven en de Havenkoepel vorderden de terugbetaling van oude retributiefacturen van de Belgische Staat. Het hof van beroep veroordeelde de Staat in 2021 om deze bedragen, inclusief verwijlinteresten, terug te betalen. De eisers lieten dit arrest onmiddellijk betekenen met een uitdrukkelijk voorbehoud op hun recht om nog naar Cassatie te trekken. Enkele maanden later voerde de Staat spontaan de betaling uit. De eisers ontvingen dit geld zonder hun eerdere voorbehoud te herhalen en wachtten vervolgens tot eind 2024 om effectief cassatieberoep aan te tekenen.

Verweermiddelen

Voor het Hof van Cassatie wierp de Belgische Staat op dat het beroep van de bedrijven niet meer ontvankelijk was. Volgens de Staat hadden de eisers immers stilzwijgend in het arrest ‘berust’.

De Staat argumenteerde dat dit bleek uit het feit dat de eisers de betaling zomaar hadden aanvaard zonder hun voorbehoud expliciet te vernieuwen, gecombineerd met de jarenlange stilte voordat ze daadwerkelijk in cassatie gingen.

Principes

Het Hof herinnert eraan dat stilzwijgende berusting alleen mag worden afgeleid uit feiten of akten die ontegensprekelijk wijzen op het vaste voornemen om in te stemmen met de beslissing.

Afstand doen van het recht op een rechtsmiddel is een zware stap en moet daarom uiterst strikt worden uitgelegd. Een cruciaal principe luidt dat het zonder voorbehoud ontvangen van een spontane betaling een eerder gemaakt, uitdrukkelijk voorbehoud absoluut niet tenietdoet. Ook de loutere omstandigheid dat eisers lang wachten met het aantekenen van hun cassatieberoep, betekent niet zomaar dat ze berusten in het arrest.

Besluit

Het Hof van Cassatie verwerpt het verweer van de Belgische Staat. Van stilzwijgende berusting door de havenbedrijven is volgens het Hof geen sprake. Het arrest van het hof van beroep wordt vervolgens gedeeltelijk vernietigd, meer bepaald wat betreft de uitspraak over de interesten.

De zaak wordt verwezen naar het hof van beroep te Brussel voor een nieuwe inhoudelijke behandeling.

Lees het arrest